Nieuwsbrief Nr. 93 - mei 2016

Père Lachaise: enkele lukrake verhalen!


In de vorige Nieuwsbrief stond dat onze vzw Grafzerkje een dagtrip naar Parijs met een door mij gegidst bezoek aan de begraafplaatsen Père Lachaise en Montmartre zou brengen in september of oktober. Zo iets moet natuurlijk goed voorbereid worden. Hoewel ik al 58 keer een rondleiding op Père Lachaise gidste, was het de bedoeling om op zaterdag 12 maart de trip eens voor te bereiden. Leen Otte, duivel doet al bij vzw Grafzerkje, en haar echtgenoot Marc gingen mee. Op maandag 7 maart kreeg Leen doodleuk te horen dat haar, in januari aangevraagd verlof, geweigerd was. Gevolg voor Leen en Marc: € 80, zegge en schrijve 3200 oude Belgische franken, kwijt en ondergetekende alleen naar Parijs. Ik kon toch moeilijk voor mezelf de rondleiding maken. De mensen zouden denken, niet geheel ten onrechte, dat ik gek geworden was wanneer ik luidop tegen mezelf het verhaal vertelde van Chopin, Piaf en andere Jim Morrison’s. Daarom de rondleiding gemaakt en hier en daar een “uitstapje” gemaakt om toch enkele bijzondere figuren en/of graven te bespreken, graven die denkelijk niet aan bod komen tijdens de reguliere rondleiding.
La mémoire necropolitaine. André Chabot (1941 - ?) is, samen met Anne Fuard zijn echtgenote, de stichter van deze vereniging. Deze duizendpoot geeft lezingen en bezit een archief van, je kunt het niet tellen, miljoenen foto’s van begraafplaatsen over heel de wereld. Een aantal van onze leden mochten hem ontmoeten tijdens een trip naar Parijs met de Terebinth. De man vertelt honderduit en, zeker belangrijk, humor is nooit ver weg. Zo heeft hij in zijn kelder een “virtuele begraafplaats” waar mini-graven te bewonderen zijn. Tijdens ons bezoek werden we enkele uren overdonderd door zijn verhalen. Vervelen deden we ons zeker niet. Op Père Lachaise werd, in september 2013, het monument “la mémoire necropolitaine” ingehuldigd: in een oude grafkapel staat een gigantisch fototoestel dat als het ware elke voorbijganger op de gevoelige plaat legt. Dit monument is André Chabot en waar hij voor staat ten voeten uit.
Karel Appel (1921 - 2006) was expressionistisch schilder en beeldhouwer. Hij is een van de grondleggers van de Cobra-beweging. Hier wil ik toch een anekdote kwijt. Appel overleed in mei 2006 en hij werd begraven op Père Lachaise. Eind mei van dat jaar trok ik naar Parijs en ons meer dan gewaardeerd lid Rindert Brouwer vroeg me of ik, ik was er toch, eens een afbeelding kon maken van het graf van Karel Appel. Aan de ingang gingen we, Rina vergezelde mij, eens informeren op welke divisie Karel Appel lag. Ik zei nog tegen Rina: “Indien men hem niet kent vraag je maar naar “Charles Pomme””. Dit bleek niet nodig want de juffrouw aan de ingang wist exact waar hij lag en zegde “Division 22. Vous ne manquerez pas: la tombe est toute fleurie”. Wij naar divisie 22. Om een lang verhaal kort te maken we zochten en vonden … uiteindelijk geen graf maar enkel de vermelding “Karel Appel” met één pover bloempotje met viooltjes. Dit konden we Rindert toch niet aandoen? Terug in Antwerpen kwam het slecht karakter in mij naar boven. Op Schoonselhof ligt Jos Appel, wisselagent, onder een modern monument. Ik liet Rina een foto maken van dit grafmonument en … plaatste er nog een echte appel op . Ik stuurde dit naar Rindert en kreeg als reactie :”Ik wist niet dat er zo snel al een graf op de laatste rustplaats stond maar ik stuur het door want het dient voor publicatie in een krantenartikel”. Ik kon niet snel genoeg reageren om Rindert te vertellen dat het een grap was. Zaterdag 12 maart 2016: er staat nu wel een grafmonument op de laatste rustplaats voor Karel Appel maar hij moet het nog steeds doen met één pover bloempotje met viooltjes.

Op het hoogste punt van de begraafplaats staat de kapel gebouwd in 1823 door Etienne Godde. Hier stond vroeger het huis van de Jezuïetenpaters. Ik had nog nooit een blik kunnen werpen binnen de kapel maar nu zag ik juist een pastoor die de kapel betrad. Ik vroeg beleefd om eens een kijkje te mogen nemen en dat kon. Niet dat de kapel spectaculair is maar dat zijn toch van die dingen waar je wat geluk moet hebben om die te kunnen bekijken. Het is nog zo dat er toch nog regelmatig diensten plaatsvinden in de kapel.

Vernimmen. Ik denk dat maar weinige leden van vzw Grafzerkje weten dat vele van onze Nederlandse leden hun lidgeld betalen via Piet Vernimmen. Piet door mij “onze bovenrivierse penningmeester” genoemd doet dit al jaren voortreffelijk. Dit is misschien het moment om Piet daarvoor eens hartelijk te danken. Dank dus! Maar ik denk dat de job zeer lucratief is want welke grafkapel kwam ik nu tegen op Père Lachaise? Juist: de kapel Vernimmen . We zullen toch eens moeten controleren of dit allemaal wel kosher is? (grapje uiteraard).
Jean Louis Sacchet is apotheker en weg van alles wat met Egypte te maken heeft. Hij is al jaren bezig met zijn dood. Hij wil namelijk gemummificeerd worden en heeft daar al de nodige voorbereiden voor getroffen. Hij bouwde voor zichzelf een piramide. Bijzonder is de binnenkant die versierd is met hiërogliefen door hemzelf geschilderd. 
Nog geen week geleden kreeg ik een vraag. Marie Peyrat, gehuwd Arconati-Visconti was de dochter van de voorzitter van de Franse senaat en werd door haar adellijk huwelijk plots schatrijk en eigenares van vele kastelen, in Italië en in België, waaronder Gaasbeek. Het huwelijk bleef kinderloos want ze verloor haar man op erg jonge leeftijd; ze schonk daarom in 1921 kasteel, domein en inboedel aan de Belgische staat; het is nu eigendom van het Vlaamse Gewest. Vraag: “Alphonse Peyrat, de vader van Marie Peyrat, zou op Père Lachaise begraven zijn. Wij vinden hem niet”. Al vlug had ik gevonden dat hij op divisie 95 zijn laatste rustplaats kreeg dus was het ideale gelegenheid om hem eens met een bezoekje te vereren.
Vorig jaar had ik last van een kromme middelvinger. Het deed pijn om die telkens terug in positie te krijgen. Ik dacht aan een triggerfinger want daar was ik enkele jaren daarvoor reeds aan geopereerd. Ik ging naar mijn huisarts die zei: “Dat is geen triggerfinger maar “Dupuytren”!”. Ik was al heel opgetogen want Dupuytren klinkt toch veel beter om aan vrienden te vertellen: “Ik heb Dupuytren” dan bijvoorbeeld: “Ik heb diarree”! Wat heeft dit in hemelsnaam te maken met Père Lachaise hoor ik jullie zeggen? Wel Baron Guillaume Dupuytren, de chirurg die in 1831 als eerste tot de bevinding kwam dat de kwaal, die voortaan zijn naam zou dragen, behandeld kon worden door een chirurgische ingreep ligt begraven op Père Lachaise. Ik wil ook nog kwijt dat de ingreep, nog geen kwartiertje werk, mij € 450 kostte, niet terugbetaalbaar door de ziekenkas maar ik denk dat de mij behandelende arts in de leer is gegaan bij zijn illustere voorganger want Guillaume zijn monumentje mag er zijn .
Ten slotte. Ik denk dat weinig leden van vzw Grafzerkje weten waar ons logo vandaan komt. Wel: Jacob Roblès (1758 - 1828) ligt te midden van de oude joodse afdeling van Père Lachaise onder het werk “de stilte” van de hand van Antoine Auguste Préault .
Dus voor de mensen die dit jaar meegaan: deze grafmonumenten gaan we normaliter niet bezoeken maar er blijft nog veel ander moois te bewonderen op de moeder, of is het “vader” (= Père Lachaise), van alle begraafplaatsen!

Jacques Buermans.

Foto’s: Jacques Buermans