Nieuwsbrief Nr. 91 - januari 2016

Heist-op-den-Berg en een toemaatje


Tamara Ingels, bestuurslid en gids van dienst, kon 17 Grafzerkjes begroeten. Dat we in Heist-op-den-Berg waren hadden we al ondervonden en dat het er koud was bemerkten we toen we in de open vlakte stonden te luisteren naar de inleiding van Tamara. Ze wist te vertellen dat Heist maar liefst 14 begraafplaatsen telde. We waren nog maar juist begonnen of we moesten de klim naar de kerk maken. Het kerkhof aldaar verdween eind van de 19de eeuw. Rond de kerk waren er nog enkele restanten van graven die ooit in de kerk stonden te bewonderen.
We zakten terug af naar de hoofdingang van de begraafplaats. De monumentale inkompoort was een werk van Leonard Blomme. De begraafplaats was volledig omheind.  Petrus Vrancx was weldoener. Op zijn grafsteen zagen we omgekeerde toortsen : de vlam gaat uit en het leven stopt. Wat verderop vonden we een monument voor enkele gefusilleerde Heistenaren. Nog wat verder, aan het – volgens sommigen, lelijke – columbarium wist Tamara te vertellen dat ook hier crematie in de lift zit. Meer dan 65% van de inwoners laat zich vandaag cremeren.
Iets lager op de "berg" liggen de graven van oud-strijders uit W.O. I, begraven in volle grond, met enkele gietijzeren kruisen voor “onbekende” soldaten. De familie Van de Weyer – Dens leverde een aantal burgemeesters en provincieraadsleden. Daarnaast een met klimop overwoekerd grafmonument met bidbankje. Tijd voor ons aller An om in actie te schieten en de klimop direct te lijf te gaan. Enkele kindergraven liggen verder op de middengang. Onze gids wist te vertellen dat vroeger de kindjes bij de ouders begraven werden. Op één van de graven de afgeknotte zuil, het vroeg beëindigde leven. Theofiel Anthoni  was componist 
Op de begraafplaats liggen ook een aantal familieleden van de rector van de universiteit: Rik Torfs. Wat verder een graf met klimop en de papaverbol . Uit steen gehouwen, deze keer. Hier hoefde An niet tussenbeide te komen. Wat verder een monument met slang. Dat moest toch eens van nabij bekeken worden want het was zeker geen arts of apotheker die hier rust. Daarnaast een engel met afgebroken vingers. Schuld van de hoveniers die het bij het snoeien van de vlakbij gelegen boom niet al te nauw nemen.
De calvarie is een ontwerp van Alfons Van Beurden. De uitvoering ervan berustte bij de firma Van Aerschot. Tamara Ingels deed wat opzoekwerk en ontdekte dat er twee verschillende bedrijven “Van Aerschot” waren, familie van mekaar. Tamara was gecharmeerd, niet geheel ten onrechte, door de engel  uitgevoerd in Euville zandsteen. Compte de Saint Phalle, stinkend rijk, moest het doen met een, ondertussen fameus vervallen, betonnen grafmonument. Het mooie kruis op het monument maakt wel één en ander goed. De familie Onzea  ligt onder een massief kruis. Renaat Lambrechts was voorzitter van de heemkring. 
Vandaar gingen of bibberden we naar het moderne gedeelte. Ik dacht even dat de aluminium stangen bedoeld waren om de doden wat “gymnastiek “ te laten doen maar het bleek een fietsstalling te zijn. Naar de afbeelding op het graf te zien moet Dieter Bercx een raar iemand te zijn geweest. Henri Verbeeck, muzikant in het orkest van Micha Marah, kwam om in een auto-ongeval. Antoon Verschueren, hoofdopziener bij het stedelijk onderwijs, bezit een van de zeldzame medaillons die te vinden zijn op deze begraafplaats. Hier stelde Tamara duidelijk dat we goed voor ogen moesten houden dat we hier niet op een stadsbegraafplaats, maar in een dorp waren. Ten slotte een houten kruis op het graf Henderickx.
Met de wagen deden we nog een korte verplaatsing naar het kerkhof van Hallaar. Alle monumenten lagen enige tijd geleden nog plat. De restauratie is nog vrij recent, ze had nog plaats tijdens de inventarisopdracht, al werd het dossier al heel wat jaren voordien opgestart. Tamara liet ons enkele oude foto’s zien waarop de graftrommels, die door onze vzw-vrijwilligers gerestaureerd worden, te zien waren. Een bereidwillige ziel legt nu bloemen op de plek waar ze oorspronkelijk stonden. Na nog enkele gietijzeren kruisen bekeken te hebben eindigde onze tocht bij het graf van arrondissementscommissaris Proost.
De kou had onze ledematen aangetast maar dankzij de warme vertelstijl van onze bevlogen gids, Tamara Ingels, voelden we de koude niet aan. Maar toch waren we uiterst tevreden toen we in het Cultureel Centrum van een deugddoende warme maaltijd konden genieten.

 
Jacques Buermans.
 
Foto’s: Leen Otte, Edgard Maes.