Nieuwsbrief Nr. 9 - januari 2003

Alexandre Dumas bijgezet in Pantheonschrijver van “De drie musketiers” bijgezet in Parijse Pantheon


Zaterdag 30 november was het zover: Alexandre Dumas werd, met een grootse ceremonie, bijgezet in het Parijse Pantheon. Voor het zover was woedde er een felle strijd in zijn geboortestad Villers-Cotterêts. Zij vonden de plannen maar niets, getuigend van Parijse arrogantie en gaven president Chirac, die het decreet ondertekende, alle schuld. Met een wet uit 1887, waarin staat dat elke Fransman het recht heeft zijn laatste rustplaats te kiezen, vocht men de beslissing aan. Dumas stierf in Dieppe maar uitte vlak voor zijn overlijden de wens “zijn toekomst door te brengen in de plaats waar hij zijn verleden achterliet”. Er ging een petitie rond om Alexandre met rust te laten. Villers-Cotterêts bezweek onder de Parijse druk toen men hen een bronzen beeld beloofde, gelijk aan het beeld van Dumas dat in 1942 vernield werd door de Nazi’s. De “vrienden van Alexandre Dumas” verenigden zich om de overbrenging toch teniet te doen onder de slogan” Eén voor allen, allen voor één”. Van dit alles geen woord in de Vlaamse kranten. De lezer zal zeggen: uiteraard, dit is een Franse aangelegenheid. Toch niet zo lokaal dat de Britse Daily Telegraph in juli een volledige pagina aan dit voorval wijdde.
 
De dag voor de overbrenging naar het Pantheon werd, op de Franse televisie, reeds uitgebreid de nodige aandacht besteed aan het feit dat Dumas overgebracht werd van de begraafplaats van Villers-Cotterêts naar het kasteel in Pont Marly, door Alexandre aangekocht en ingericht en een verwijzing naar het slot van de graaf van Monte Christo. Het koste Dumas indertijd een fortuin en hij diende het, na twee jaar, reeds te verkopen om uit de schulden te komen. Veertien jaar geleden brachten de “vrienden van Alexandre Dumas” daar een museum, gewijd aan de vader van “De drie musketiers” in onder. Daar werden toespraken gehouden en werd een wake gehouden ter ere van de grote schrijver.
 
Terug naar 30 november. Ik hoop dat vele Grafzerkjes de televisie-uitzending op de Franse televisie zagen. In één woord prachtig. Ik genoot van de combinatie funerair en theater. De uitzending werd doorspekt met verhalen over de grote Franse schrijver. Mijnheer Dumas werd, met de nodige honneurs, ontvangen in de senaat. Daarna ging hij, geflankeerd door vier musketiers te paard en de kist gedragen door vier andere musketiers door de Jardins du Luxembourg, richting Pantheon. Onderweg bewezen ontelbare acteurs hem de nodige eer. Op een rijdend podium werden fragmenten van zeven stukken van Alexandre Dumas vertolkt. Aangekomen op het plein voor het Pantheon werd de taak van de musketiers, symbool voor het koninkrijk, overgenomen door een, lichtchocoladekleurige, Marianne, op een wit paard, de Franse republiek voorstellend. Hier was alweer de nodige symboliek aanwezig want Dumas was een gekleurd iemand en de zoon van een uitgeweken slaaf en in ongenade geraakte officier in het leger van Napoleon Bonaparte. Na enkele mooie woorden van enkele academici nam president Chirac het woord. Daarna kreeg Alexandre zijn verdiende rustplaats in het Pantheon. Hij is de zeventigste persoonlijkheid die in deze heilige crypte rust en de zesde schrijver na Voltaire, Rousseau, Victor Hugo, Emile Zola en André Malraux.
 
Ook in België werd Dumas geëerd, juist tweehonderd jaar na zijn geboorte. In Waterloo werd een van de belangrijkste straten naar de auteur genoemd. Alexandre Dumas verbleef twee jaar lang in deze gemeente.

Tekst : Jacques Buermans