Nieuwsbrief Nr. 78 - november 2013

Studiedag Epitaaf 29/9/2013ons lid Leen Otte was aanwezig.


Het gebruik van Carrara marmer van de late middeleeuwen tot nu in Laken – Linda Van Santvoort.

In 1850 werd de oude kerk vervangen; van de oude is er nu nog enkel het koor. Van in 1880 werden er ook grafgalerijen gebouwd, die vandaag gerenoveerd worden.
Voor de toepassing van Carrara marmer is Laken een interessante site voor België omdat de adel en de burgerij de voorkeur gaf om zich hier te laten begraven, nadat Louise Marie dan in 1850 laten doen had. Van vroeg in de 19° eeuw was Laken een exclusieve begraafplaats. De wit marmeren beelden werden toen al opgemerkt in de pers. Zo kwam er het beeld voor Le Malibran, een beeld van Geefs in een tempeltje van Suys. Guillaume Geefs was hof-beeldhouwer en heeft veel gebruik gemaakt van Carrara marmer. Hij heeft zeven grafmonumenten op Laken. Op het Martelarenplein in Brussel staat sinds 1850 ook een monument in Carrara marmer. Men wou vooral het contrast tussen het witte marmer accentueren door een combinatie met een zwarte of donkere achtergrond, zoals grijze hardsteen te gebruiken. Dit contrast vervaagt met de tijd.
Verder zijn er op Laken ook nog verschillende beelden in Franse steen. Dit was goedkoper dan Carrara marmer. Door het te beschilderen wou men het ‘marmereffect’ benaderen. De combinatie van Franse hardsteen en een marmeren plaat bestaat ook, zoals bij het beeld Pleyel 1876 of dat van Léon Suys, de architect van de beurs. 
Salu I, studeerde aan de academie van Brussel en liep stage bij Geefs in 1872. Hij vestigde zich tijdens de hoogtijdagen van de grafkunst in Laken. De vier plaaster afgietsels van de vier engelen van het beeld op het Martelarenplein stonden in zijn atelier. Of ze gekocht of gekregen waren, is niet duidelijk. Op het briefpapier van Salu stond vermeld dat hij gespecialiseerd was in Carrara marmer en hij had ook albums waar klanten modellen konden uit kiezen. Salu is zeker één keer in Carrara geweest. In die tijd bestond er ook een handel in beelden uit Italië die soms toch gesigneerd werden door Salu.
Rond de eeuwwisseling veranderde de mode en er werd meer graniet en/of brons gebruikt. Op slag werd het briefpapier aangepast dat die nieuwe grondstoffen gebruikt werden.

Restauratie van de grafgalerijen - Tom Verhofstadt.

De historiek was al te lezen en een eerder verslag (studiedag 30/5/2013). Vandaag werd een evaluatie gegeven van de werkzaamheden in het kader van de restauratie van de grafgalerijen. Men is nu een half jaar bezig en er gebeurt echt wel wat. Men zit bovengronds op de bodemstructuur die men beoogt om de waterdichting te kunnen realiseren. 
Ondergronds zit men ook niet stil: de plakkaten zijn in vele gevallen al van de grafschuiven gehaald en men zit hier ook op de hoogte om verder te kunnen werken. Er is een probleem met de begroting omdat de platen waar de sierplaten aan bevestigd zijn niet in de herstelling berekend zijn, daar waar deze wel erg aangetast zijn door het vocht. 
 
Nadien volgde nog een rondleiding door het kerkhof.
Bovengronds werden de vorderingen van de werkzaamheden getoond. 
Ondergronds zagen we hele gangen waar de renovatie nog niet begonnen was, maar ook gangen waar men al aan het renoveren was. Ook kwamen we ondergronds een massief marmeren kunstwerk tegen.
Bij het verlaten van het kerkhof werden we nog attent gemaakt op een carrara marmeren sarcofaag (065).


Tekst en foto's : Leen Otte