Nieuwsbrief Nr. 77 - september 2013

Marguerite Yourcenar en … de Ateliers Saluons lid Stefan Crick schreef een artikel.


Marguerite Yourcenar is het pseudoniem van de Amerikaanse schrijfster van Frans-Belgische oorsprong Marguerite Antoinette Jeanne Marie Ghislaine Cleenewerck de Crayencourt (Brussel 8 juni 1903 – Mount Desert Island 17 december 1987). Yourcenar is een bijna-anagram van Crayencour. Zij was de  dochter van een Belgische moeder van Belgische adel (Fernande de Cartier de Marchienne, lid van de familie De Cartier), en een Franse burgerlijke vader uit de Nord (Frans-Vlaanderen) (Michel Cleenewerck de Crayencour), werd vrij jong wees. Haar moeder overleed kort na haar geboorte en haar vader voedde haar op buiten het reguliere schoolsysteem. Hij leerde haar moderne talen en Latijn. Zij bewonderde haar vader om zijn zin voor avontuur, zijn weetgierigheid en zijn non-conformisme. De beste vriendin van haar moeder, de auteur Jeanne de Vietinghoff werd haar tweede moeder en groot voorbeeld voor Marguerite. Ze debuteerde als schrijfster met Alexis ou le traité du vain combat in 1929, het jaar dat zij haar vader verliest.
Uit  de uitgave “Nauwkeurig, met verbeten hartstocht - Brieven aan haar vrienden en enkele anderen”, gekozen door Jenny Tuin vertaald en geannoteerd door Jan Versteeg met een voorwoord van Michèle Sarde, uitgegeven bij de Arbeiderspers – Amsterdam-Antwerpen in ‘Privé-domein’ nr. 240 – ISBN 90 5633 1/NUGI 321 pagina’s 73 en 75 citeer  ik :
…“Ik heb mijn stiefmoeder Christine nooit meer teruggezien, die na de oorlog in Pau is gestorven, een jaar voor mijn eerste terugkeer naar Frankrijk dat ik eind 1939 had verlaten. Ze ligt op het kerkhof van Laken naast mijn vader begraven, want je herinnert je dat ze wilde dat mijn vader In België begraven werd, waar zij van plan was zelf te gaan wonen. Als je ooit naar Brussel gaat, en je de gelegenheid heb Laken aan te doen, ga dan namens mij eens een kijkje nemen bij hun graf (170) (de toezichthouder zal de plek wijzen, die zich vrij dicht bij het toegangshek bevindt); zelf ben ik er voor het laatst geweest in 1956. …
…Christine Brown-Hovelt ,was de derde vrouw van haar vader
…Na een verblijf van achttien maanden in België besloot Christine de Crayencour weer in Zwitserland te gaan wonen.
In een brief van 14 mei 1954 aan de heer Salu had Yourcenar gevraagd ervoor te zorgen dat op de grafsteen ook de naam van haar stiefmoeder, gestorven in 1950, zou komen te staan en dat de inscriptie betreffende Michel de Crayencour zou worden veranderd, zodat de tekst werd : MICHEL DE CRAYENCOUR Lille 1854-Lausanne 1929 HOMO SUM ET HUMANI NIHIL A ME ALIENUM PUTO. CHRISTINE DE CRAYENCOUR geboren Hovelt Londres 1873-Pau 1950. (Het citaat betreft vers 77 van de Hautontimoroumenos van Terentius.) Haar neef Georges de Crayencour wijst erop dat zij het stenen kruis liet vervangen ’door een heidense grafsteen’. Zijn medewerking verlenend aan deze renovatie, maakt hij een tekening van het familiewapen en hield hij toezicht op de werkzaamheden.” (171)
Tot hier citaat.

Voor meer informatie  over de familiebanden van Marguerite Yiourcenar, verwijs ik naar het boek geschreven door Josyane Savigneau “Marguerite Yourcenar – De regie van een leven –,Een biografie”,  vertaling Jenny Tuin en uitgegeven bij Athenaeum – Polak & Van Gennep ISBN 90 253 3077
Met dank aan mevr. Anne-Mie Havermans voor advies en foto’s.

Stefan Crick, Voorzitter Jacques baron le Roy Genootschap vzw.
Bronnen :
2001, Corr. Ateliers Salu – Epitaaf, M. Celis.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Marguerite_Yourcenar