Nieuwsbrief Nr. 76 - juli 2013

Piet Janssensherinhuldiging grafmonument


Di 25 juni 2013

Een dertig tal mensen zakten af naar het Kasteel van Schoonselhof om getuige te zijn van de herinhuldiging van het graf van Piet Janssens. De hoofdgasten, naast schepen Heylen, waren de kleinzoon en kleindochter van Piet Janssens, Piet (ja, ook Piet) en Florence Janssens. Enkele leden van vzw Grafzerkje, de werknemers van Levanto en natuurlijk ook de mensen van de begraafplaats zelf waren ook present. 
In stoet vertrokken we van aan het Kasteel naar het graf. Daar nam Gilles Van der Stuyft (klantverantwoordelijke begraafplaatsen Antwerpen) het inleidend woord. Een eerste toespraak werd gegeven door Toon Brouwers. Naast doctor in de rechten en licentiaat drama en theater, volgde hij ook een acteursopleiding aan het Koninklijk Conservatorium te Antwerpen. Hij vertelde over het leven van Piet Janssens die als zoon van een kleine zelfstandige zelf de weg op ging van 12 stielen en 13 ongelukken tot hij in het amateurtoneel verzeilde en daar wonderbaarlijk zijn weg maakte om als groot acteur te eindigen. Naast acteur was Piet ook directeur van de Hippodroom, die afbrandde op 31 maart 1913. Alles ging verloren en een diepe financiële put restte voor de familie. Hij ging terug aan de slag in het ‘volksgebouw’ – waar nu de C&A op de Meir gevestigd is, maar werd in 1924 terug directeur van het Hippodroom-paleis. In de nacht van 17 op 18 oktober 1924 werd hij na een generale repetitie getroffen door een hartaderbreuk en stierf diezelfde dag. Toen hij ten grave werd gedragen, kwam een menigte van duizenden bewonderaars op straat. Zijn grafmonument werd gefinancierd met fondsen van zijn publiek en ontworpen door Karel Schuermans. Toon Brouwers ging ervan uit dat Piet Janssens zich op dit eigenste moment omdraaide in zijn graf om de initiatiefnemers voor de restauratie van het grafmonument te danken. “Antwerpen eert daarmee één van zijn meest volkse, populaire en getalenteerde Meesters van de Planken”, aldus Toon Brouwers die hier zijn betoog afsloot.
Vervolgens nam onze voorzitter Jacques Buermans het woord. Hij vertelde over het masker op het graf dat vier jaar nadat het gestolen was, teruggevonden werd door één van de werkmannen die de schrik van zijn leven opdeed toen hij het opviste uit één van de vijvers van Schoonselhof. Oorspronkelijk zou vzw Grafzerkje het monument herstellen, maar dankzij de heer Hendrik De Bouvre zijn de mensen van Levanto ermee aan de slag gegaan en het resultaat mag gezien worden. Jacques dankte hen dan ook expliciet. Hij vervolgde zijn toespraak met een verduidelijking over het doel en de werking van onze vzw, peterschappen en bruikleen. Hij eindigde zijn betoog met een verwijzing naar de bruikleen van Carlos Van Hecke die naast Piet Janssens in de prachtig gerestaureerde grafkapel van de familie Nicolopulo ligt. Jacques was er zeker van dat het er hier dikwijls plezant aan toe gaat tussen die twee.
Onze voorzitter heeft zijn roeping als acteur gemist, want hij schakelde naadloos over op een prachtige imitatie van de afwezige Robbe De Hert. Robbe was aangekondigd, maar door een fout in de agenda zat hij nog in zuid Frankrijk. Hij had toch een toespraak opgesteld en aan Jacques gevraagd om die in het Antwerps te brengen. Omdat, volgens onze voorzitter, zijn Antwerps niet goed genoeg is, bracht hij de toespraak in het AN, of wat daar voor kan doorgaan. Robbe deed zijn beklag over het feit dat wij ons hier in Vlaanderen veel te weinig inlaten met ons eigen cultureel verleden en dit in tegenstelling tot Frankrijk of Engeland. Wij stoppen ons verleden liefst zo ver mogelijk weg. Daarom wou Robbe graag zijn steentje bijdragen bij het onder de aandacht brengen van de prestaties van Piet Janssens. Niet tegenstaande een dubbele vergissing. Ten eerste het feit dat Robbe zelf nog in Frankrijk zit en ten tweede dacht hij oorspronkelijk dat het over Charel Janssens, de zoon van de hier begraven Piet ging. Met Charel is Robbe opgegroeid. Door Charel Janssens is er voor Robbe een nieuwe wereld open gegaan, nl deze van de film. Robbe is de laatste 10 jaar ook betrokken bij de werking van het Filmhuis in de Klappeistraat, waar Charel Janssens 41 jaar gewoond heeft en waardoor het hoogtijd wordt dat de naam van die straat omgevormd wordt tot de Charel Janssensstraat. Robbe kent Piet Janssens van op een foto, samen met zijn zoontje, Charel Janssens, die om het ingewikkeld te maken, ook een zoon heeft die Piet Janssens heet en in Oostende woont.
Om te eindigen nam schepen Heylen het woord. Deze begon zijn uiteenzetting met te vertellen dat ‘de graad van beschaving van een samenleving kan afgemeten worden aan het respect dat ze opbrengt voor haar overledenen. De graad van maturiteit van een cultuurbeleid kan afgemeten worden aan het respect dat het opbrengt voor zijn traditie en verleden’, aldus Heylen. Hij bracht ook het verhaal over het aanvankelijke plan dat vzw Grafzerkje de restauratie zou doen, maar dat Levanto dat uiteindelijk prachtig afgewerkt heeft. Hij stelde dat door de spijtige diefstal in 2009 van het dodenmasker, de aandacht gevestigd werd en daardoor de restauratie van het grafmonument tot een goed einde is gekomen. Hij beloofde dat hij zeker met vzw Grafzerkje zou blijven samenwerken en dat hij het erg op prijs stelde wat wij doen in onze niet aflatende promotie van peterschappen en bruiklenen.
En dan was het tijd voor de eigenlijke inhuldiging. Daarvoor werden Piet Janssens (kleinzoon) en schepen Heylen bij het monument gevraagd om het echt te onthullen. Nadien kwamen Piet en Florence even poseren bij het monument.
Zoals te merken is, mogen wij de mensen van Levanto prijzen voor hun werk aan het monument en wij, als vzw Grafzerkje gaan het met alle zorg verder onderhouden en zorgen voor fraaie bloemen.
Dus, bij een eerst volgend bezoek aan Schoonselhof, passeer eens op perk H en kom het monument ook es bewonderen. 
Tekst : Leen Otte 
Foto's : Leen Otte en Jacques Buermans