Nieuwsbrief Nr. 61 - mei 2011

De grotten van Laken in wording of Laken ondergrondsons bestuurslid An Hernalsteen bezocht de crypte van het kerkhof van Laken.


Mensen hebben zo hun verlanglijstjes en deze onderaardse wereld stond er al eeuwen op.

Op 3 april in de namiddag dook ondergetekende, uitgedost als een speleoloog, met onze zusterorganisatie de ondergrondse gaanderijen van Laken in.

Beschenen door een waterzonnetje kregen we eerst nog een korte verklaring in verband met de geschiedenis en de eventuele restauratie waarvan de kost in 2004 geraamd werd op een goede 4 miljoen euro, BTW niet meegerekend. Twintig procent van dit bedrag moest opgehoest worden door de stad Brussel die dit jammer genoeg niet kon. Het verval kon verder zijn gang gaan en nu swingen de kosten de pan uit.

De toegang tot de oudste gaanderijen, in 1878 opgemetst met bakstenen gewelven, bevond zich oorspronkelijk op de plaats waar nu het grafmonument van initiatiefnemer Emile Bockstael staat. Later breidde men het gangenstelsel uit tot een capaciteit van 4500 nissen. Bovengronds kregen deze nissen een zichtbare tegenhanger. Uniforme sarcofagen gebouwd door de stad waarvan de monotonie soms doorbroken wordt door een unieke creatie van families met kluiten. Voordeel van dit bovengronds gebeuren was dat de levenden, die de doden met een bezoek vergastten, niet altijd in de catacomben moesten afdalen.

Via de nieuwe toegang, rond 1930 gerealiseerd naar de plannen van François Malfait, betraden we zonder kleerscheuren de wereld van de doden. Meteen werd het grootste probleem duidelijk. Waterinsijpeling veroorzaakt niet alleen schade, stilaan vormen zich stalagmietjes waarover een schrijvende en fotograferende reporter bijna constant haar nek brak.

Wat water onaangeroerd laat, is dan weer aantrekkelijk voor vandalen. Maar niettegenstaande de soms erbarmelijke staat van het geheel was ik ondergronds in de wolken. Toen ik dan nog zonder al te veel zoeken de nis ontdekte waarin Paul Devigne rust, één van de betere Gentse beeldhouwers uit de negentiende eeuw, was, ik een koningin te rijk. 
Tekst : An Hernalsteen
Foto's : Dirk Joos