Nieuwsbrief Nr. 67 - maart 2012

De dood in de kinderschoenen: pakkende voordrachtmoeilijk onderwerp gepast naar voren gebracht door ons lid Anne-Flor Vanmeenen.


Ons lid Anne-Flor Vanmeenen werd bereid gevonden om op de algemene vergadering een voordracht te geven “de dood in de kinderschoenen”. Zij deed onderzoek op meer dan 200 begraafplaatsen, voornamelijk in Oost Vlaanderen. Sinds 1999 is er een erkenning, met terugwerkende kracht,  en mogen er namen gegeven worden aan ongeboren kinderen. Vroeger stonden er opschriften zoals “zoontje van … “ of “ons engeltje” op het graf. Tussen 12 en 26 weken bestaat nu ook de mogelijkheid tot begraven of cremeren. In het buitenland bestaat er veel meer foetusweiden, soms “sterretjesweide” of “engeltjesweide” genoemd, dat in onze contreien.
Anne-Flor stond stil bij het portret op kindergraven. Weinig sculpturen en veel foto’s. Er kwam eer doorbraak met het fotokeramiek. De laatste tijd zijn de foto’s minder formeel onder meer met vakantiefoto’s. De doodsportretten, het kind op het doodsbed, zijn na 1960 bijna volledig verdwenen. Grafschriften kregen ook een evolutie. Het “bid voor ons” werd vanaf 1980 vervangen door meer seculiere grafschriften. Ook is er een verschuiving van het religieuze naar de “liefde”. Symboliek was er met de gebroken zuil, de gebroken bloem of knop. De aarde wordt gezien als “de dief die het kind afpakte”. Verder de regenboog of een sterretje en opschriften als “ons kindje slaapt”. Heel persoonlijk is de hand van het vroeg gestorven kindje. Tegenwoordig ziet men ook heel persoonlijke populaire symbolen zoals smurfen of Mickey Mouse. Bij graftypes wist Anne-Flor ons te vertellen dat het heel dikwijls miniaturen van bestaande graven of grafkruisen zijn. De inplanting van het kinderperk is gegroepeerd en sporadisch krijgt het kinderperk een aparte plaats op de begraafplaats. De functie van zulk een kindergraf geeft de ouders een plek waar hun kind overleed en wordt op regelmatige tijdstippen bezocht: kerstmis wordt er gevierd, de verjaardag wordt niet vergeten.
Anne-Flor Vanmeenen besloot met te stellen dat er meer en meer erkenning is voor het kindergraf en dat het graf heel belangrijk blijft. Door de toenemende crematie nemen veel ouders de asurne mee naar huis.
Gedurende de gehele spreekbeurt was het muisstil in de zaal en Anne-Flor kon haar toehoorders bekoren met een fel gesmaakte en rijkelijk geïllustreerde voordracht. Nadien bleek dat de leden van vzw Grafzerkje erg geïnteresseerd waren want ontelbare vragen werden afgevuurd op de spreker. Bedankt Anne-Flor voor uw uiteenzetting.

Tekst en foto's : Jacques Buermans