Nieuwsbrief Nr. 62 - mei 2011

Kortrijk: een ooggetuigenverslag verslag van Hugo Depoorter


Om mijn 'ervaring'  met de Sint Janbegraafplaats en hoe ik het ken te situeren: ik ben afkomstig uit de Westhoek, land van kerkhoven en ben er altijd in geïnteresseerd geweest; als kind in de lagere school gingen we er 'op schoolreis'.... Mijn ouders verhuisden naar Kortrijk in 1960, ik was toen 13. Toen rond 1965 drie buurmeisjes van onze leeftijd in de Leie verdronken en een buurjongetje doodgereden werd, leerden wij het 'Sint Janskerkhof' kennen.

(in de volksmond werd het kerkhof door de Kortrijkzanen ook wel 'Bissegem' genoemd; "hij of zij ligt in 'Bissegem'"). Mijn interesse voor kerkhoven of begraafplaatsen alom maakt deelt uit van mijn cultuur en belangstelling voor architectuur. Om het even waar ik ben, stad of dorp, binnen of buitenland ga ik een kerkhof bezoeken. De sfeer kan er ademen. Met veel spijt zie ik de mooie oude zerken, soms echte pareltjes, verdwijnen. Ze maken plaats voor blokken graniet. Veelal ook in kleine dorpen is het kerkhof schitterend erfgoed. Waarom kunnen die oude grafstenen niet bewaard en opnieuw gebruikt worden? Dat de overheid of de gemeente niet alles kan 'bewaren' en betalen is duidelijk, doch er moeten heel wat mensen zijn die graag investeren in een bestaande grafsteen in plaats van een nieuwe en wellicht zal de investering voor restauratie en hergebruik zelfs minder kosten dan een nieuwe steen. Ook zijn er zeker mensen geïnteresseerd in een oude grafzerk van hun ouders, grootouders, familie om het respectvol te bewaren en het een nieuw leven te geven na hun dood.

Ik was lang niet meer naar de Sint Jansbegraafplaats geweest en de advertentie 'week van de begraafplaatsen' lokte mij. Het bijna drie uur durende verblijf vond ik ronduit schitterend. Ik heb er pareltjes van architectuur ontdekt, gekende en minder gekende families gevonden, gezocht of per toeval ontmoet. Het kinderkerkhof is ontroerend ingeplant en de nieuwe zuilen zijn zeer origineel; een creatief rustpunt. Door me te verdiepen ik wat ik zag en las, vergat ik wel het omgevingslawaai. De trein die af en toe voorbijraast past eigenlijk bij de sfeer deze plaats, op reis.., waar naartoe.... Erger is de Meensesteenweg waar op die plaats eigenlijk veel trager zou moeten gereden worden. En dan nog die treiterende brommers die respectloos overal langs passeren. Maar goed, het was heel interessant. De opbouw van het geleid bezoek door Martin Demedts (5400 tot 5410)verdient lof.

Men kan niet alles bekijken, doch alles kwam aan bod: geschiedenis van kerkhoven in het algemeen, de geschiedenis van deze plaats, de evolutie, de families en gekende personen, de architectuur (5411 tot 5428). Heel interessante ervaring voor een zaterdagnamiddag.

Ik ga er zeker meer naartoe dan voorheen om er rustig te ontdekken en te mijmeren. Eens het nieuwe ontmoetingsgebouw af zal zijn, wordt dit een aantrekkelijke, stijlvolle plek. Ik maakte een fotoreeks; het klinkt misschien vreemd doch dit is een interessant onderwerp om te fotograferen. Kortrijk en de inwoners zouden moeten beseffen dat zij met de Sint Janbegraafplaats over een prachtig stukje erfgoed beschikken, echt om te koesteren. Het organiseren van dergelijke geleide bezoeken is hiertoe zeer zinvol. Ook via de culturele pers, stadstijdschriften en sites hier aandacht aan schenken kan de interesse sterk doen toenemen.

Bedankt!!!

Tekst en foto's : Hugo Depoorter, Marke