Nieuwsbrief Nr. 62 - mei 2011

Silsburg kon op veel belangstelling rekenenverslag van Jacques Buermans


Onze gids Geert wachtte de meer dan dertig deelnemers op aan de ingang van het kerkhof. Hij startte met heel kort de geschiedenis van Borgerhout te vertellen. Zo kwamen we te weten dat Deurne en Borgerhout tot 1836 één waren. Na die “onafhankelijkheid” bleek dat Borgerhout niet over een eigen dodenakker beschikte. Eerst kon men nog, gratis, begraven op Fredegandus te Deurne. Later mocht dit niet meer en kreeg Borgerhout een begraafplaats aan de Driehoekstraat. Een tweede begraafplaats kwam er over de Schijn, vlak over Fredegandus. De nieuwe begraafplaats van Borgerhout in Deurne werd op 23 april 1885 geopend. Naar de eigenaar van talrijke gronden daar, de familie Sils, kreeg de wijk de naam Silsburg. Een eerste halte waren enkele cenotafen voor burgemeesters Marée en Mellaerts, overgebracht van het eerste kerkhof. Het graf voor steenkapper en beeldhouwer Alidor Lanckriet kent zeldzame symboliek: de pauw, teken van de verrijzenis.
Jos Diels was de stichter van de Koninklijke Land- en Tuinbouwmaatschappij Linneaus. “Mevrouw is dom” zegde Geert. Dom was namelijk haar meisjesnaam. De heer Volkaerts bezat een bouwbedrijf en hij schonk gronden aan het OCMW die, als tegenprestatie zijn grafmonument dienden te onderhouden. Veel is daar niet van in huis gekomen zo bleek. Wat verder hielden we halt bij het graf van vliegenier Henri Sebrechts. Tijdens de repetitie voor een vliegmeeting stortte zijn vliegtuig na een looping neer: cockpit meer dan een meter in de grond, Sebrechts op slag dood in het bijzijn van zijn echtgenote nota bene. Het straffe van het verhaal was dat men op het lichaam van de overledene een autopsie uitvoerde om te zien “waaraan hij overleden was (?)
Via het graf voor schepen Bert Verbeelen kwamen we bij staatssecretaris voor het gezin Maria Verlackt. Zij sprak gedurende 20 minuten Nederlands op de Rtbf: dat is mijn moedertaal zo zegde ze. Proficiat! Vlakbij Marcel Boulez, “papa pinguïn” genoemd omdat hij als oppasser in de Zoo met de pinguïns kon praten. Een pinguïn siert het graf wat sommige bezoekers doet denken dat hij de eigenaar was van het nabijgelegen ijssalon Pinguïn.
Felix Van Leemput, diamantbewerker, overleed in een zwembad na een epilepsieaanval. Naast hem ligt Melithor De Vries, leraar en schooldirecteur. Hij had een wel heel bekende leerling … Hendrik Conscience. Een mooi, zij het erg verwaarloosd, beeld op het graf Verbeelen.
Jozef Nuyts was bevelhebber van de gewapende pompiers. Tijdens de rellen rond “den bougie” in 1893 naar aanleiding van betogingen in verband met het algemeen stemrecht was hij actief. Er braken toen relletjes uit en volgens sommige bronnen zou Nuyts “vuur” geroepen hebben. Resultaat: vijf doden. Arthur Matthijs was de eerste burgemeester die we ontmoeten op onze tocht. Het zou de laatste niet zijn. De Haes, Olympisch kampioen gewichtheffen in 1920, was de volgende sportieveling gevolgd door wielrenner Leonard Daghelinckx. Op de hoofdlaan zagen we burgemeester De Schutter naast schrijver Paul Lebeau. Bij deze laatste werd er door vele deelnemers gezucht. Lebeau was de schrijver van de “verplichte schoollectuur”: Xantippe, een hele opgave om dit werk te doorworstelen.
Op een soortement ererondpunt lagen burgemeester Eliaerts, beeldhouwer Rik Sauter, Jozef Posenaer, kunstschilder en Charles Naeyaert door iedereen gekend als luitenant maar Geert vertelde hier dat hij een meer dan voortreffelijk tennisspeler was.. Op de hoofdlaan de familie Portocarrero, eigenaar van graanmolens. Een prachtig beeld van Frans Schuermans. Een prachtige grafkapel voor de familie Paternotte. Onze gids vertelde iets verder het verhaal van de familie Romeo, stichter van de Roma en ook dat het daarnaast gelegen graf in bruikleen werd genomen.
Verder mooie monumenten voor vleeshouwer Schroeyers en diens zoon Gust Schroeyers. Deze laatste kreeg een prachtig beeld van zijn drie kinderen van de hand van Frans Joris. Het grafmonument van burgemeester Moorkens bezit weer veel symboliek. Spijtig dat bij de restauratie het bronzen beeld vakkundig door professionelen verknoeid werd! Het enige gietijzeren kruis werd dan weer door de mensen van de stad mooi gerestaureerd nadat het gevandaliseerd was. Op de hoofdlaan de laatste rustplaats voor Pauwels, architect van de Roma.
Henri François Nieberding was stichter van het instituut Nieberding. Hij was tevens voorzitter van de vrije scholen. Terug op de hoofdlaan voor Loons, burgemeester Karel De Preter.
Het graf Schurgers, een Nederlandse familie wordt nog keurig onderhouden door de familie. Geert wist te vertellen dat het zoontje Raymond Gabriel jong overleed en op het graf zien we een afbeelding van Raymond, vastgehouden door de engel … Gabriel. Jules Van Beylen schepen bleek dood achter zijn bureau gezeten te hebben. Triestig is de toestand van het graf voorRené Carels: de boom vernielt een gedeelte van het monument.
Burgemeester Aloïs Sledsens, monument van Albert Poels, ligt vlak bij wielerkampioen Stan Ockers. Ook ligt de beeldhouwerPoels hier ook begraven. Beeldhouwer Baggen, waar we enkele prachtige werken van konden bewonderen op Silsburg, ligt zelf onder een eenvoudig graf.
Via het monument voor de gesneuvelden en enkele slachtoffers van een brand in de kaarsenfabriek Roubaix d’ Oedenkhoven eindigde Geert Janssens zijn felgesmaakte rondleiding.

Jacques Buermans

Foto’s Casimir Steenackers, Jurgen Lepinoy en Jacques Buermans