Nieuwsbrief Nr. 60 - maart 2011

De Nationale Schietbaanons lid Johan Moeys keek naar “Publiek geheim” en trok zelf op onderzoek uit


Achter in de tuin van de VRT in Brussel ligt een kleine begraafplaats verborgen. Vroeger was hier de Nationale Schietbaan. Ze is nog vrij recent, maar met een trieste geschiedenis. Het is namelijk de plaats waar de Duitse bezetter tijdens beide wereldoorlogen verzetslieden executeerden. De geëxecuteerden liggen er begraven, hoewel niet iedereen een zerk heeft. Ook zijn niet alle namen van slachtoffers bekend. Het Ereveld der Gefusilleerden, tussen de parkeerterreinen en de crèche van de RTBF, is een stille herinnering aan de executies.

Tijdens de Groten Oorlog werden Edith Cavell en Gabrielle Petit gefusilleerd. Hun namen staan op het grote monument in het begin van de begraafplaats. Zij zijn slechts enkelen van een hele reeks terechtgestelden. Edith Cavell (4 dec 1865 – 12 okt 1915) was een Britse verpleegster. Zij hielp dienstplichtige Belgen onderduiken, smokkelde Britse en Franse soldaten over de Nederlandse grens. Na haar dood werd ze gerepatrieerd naar Westminster Abbey voor een plechtigheid Nadien kreeg ze een begraafplaats in de kathedraal van Norwich. Gabrielle Petit (1893 – 1 april 1916) was verloofd met een militair. Zij wou samen met hem strijden. Ze werd vrijwilligster bij het Rode Kruis. Nadien spioneerde ze voor de Britse Inlichtingendienst. Door de Duitse bezetter werd ze ter dood veroordeeld voor het vuurpeleton om krijgsverraad bestaande uit verspieding.

Jean Burgers is beter gekend als Commandant Jean van de verzetsgroep “Groep G”. De “Groupe Générale de Sabotage” werd in 1941 onder impuls van Jean Burgers aan de ULB gevormd. Choura (Alexander) Livchitz, lid van Groupe G werd hier geëxecuteerd.

Eén van de stoutmoedigste verzetsdaden is het stoppen van het XXste Konvooi op 19 april 1943. Vanuit Mechelen, Dossinkazerne vertrokken regelmatig treinen met joden naar Auschwitz. Drie verzetsleden durfden het aan om met één revolver, één stormlamp en één rood papier de zwaar bewaakte trein in Boortmeerbeek tegen te houden. 231 joden konden van de trein ontsnappen. Velen werden neergeschoten of opnieuw gevangen door de Duitsers. Toch konden 115 joden van een geslaagde ontsnapping spreken. De groep bestond uit Youra (Georges) Livchitz, Robert Maistra en Jean Franklemon.

In het Canvasprogramma “Publiek Geheim” reconstrueerde men het verhaal van Constant Van daelen aan de hand van gesprekken met zijn dochter. Hij zat mee in het verzet. Zijn opdracht bestond er o.a. in om wapens te vervoeren met zijn fiets.

Johan Moeys