Nieuwsbrief Nr. 58 - november 2010

Eenzame uitvaart, een balanseen fototentoonstelling met gedichten is te bekijken op de begraafplaats Schoonselhof.


Dichter Maarten Inghels maakte, naar aanleiding van de opening van een fototentoonstelling met foto’s van Judith Dekker aan de hoofddreef van de begraafplaats Schoonselhof, een balans op van dit literair project.

 

Hij schetste het idee van de “eenzame uitvaart” waarbij niemand buiten de dragers en de dichter de overleden vergezeld naar diens laatste rustplaats. De dichter richt zich persoonlijk tot de overledene. Hij leeft zich in om zo een goed mogelijk beeld van de overledene te krijgen. Hoe meer de dichter weet, hoe persoonlijker het verhaal. Soms komt hij “iets” te weten over de levensloop van de overledene maar meestal ontbreekt ook dat. De overledene wordt gevonden op een bank, thuis gevonden met een spinnende kat bij het lichaam of in een kamer waar de televisie al dagen aan één stuk speelt.

In Antwerpen duurt zo’n eenzame uitvaart 12 minuten. In Amsterdam, waar het idee zijn oorsprong vond, is het iets uitgebreider: drie muziekstukken, het “persoonlijke” gedicht en nadien koffie met gebak gedeeld door de dichter en de dragers. Hier in Antwerpen dus veel soberder: van aan de ingang van de dodenakker tot aan perk U, dan het gedicht in een poging om toch het nodige respect te geven en terug naar de uitgang. Maarten Inghels schetste een ervaring die hij tijdens zo’n eenzame uitvaart meemaakte: twee bezoekers van de begraafplaats zaten op een bankje. Toen de kleine stoet voorbijkwam stonden zij recht, vouwden de handen in bidhouding en bogen het hoofd. “Ik was tevreden over het respect dat mevrouw C. P. U. kreeg op haar laatste reis.” Zo stelde de dichter.

Nadien was het de beurt aan oud-stadsdichter Joke Van Leeuwen die een gedicht murmelde. Het konden ook twee gedichten geweest zijn. Stijn Vranken deed beter, kon moeilijk slechter. Hij droeg een gedicht voor “En verder” voor Marcel Van den Broeck. Geniet mee:

En verder
Voor M.V.d.B. (1936 – 2010)

Zoals de stilte hier staat, netjes en gepast
tussen hemel en aarde, zo stamelde zij jaren
door je kamer. Althans dat dacht ik
alvast wat onhandig om je naam heen.

En verder? Vroeg ik.
Niets. O ja, en ook: Niemand.

Zoals wij hier staan, ongepast in onszelf.
Het had niet dunnen gekund. Zelfs de dood
vindt hier niet veel aan. Alleen het vel
moet nog geruimd.

Zo wankelt het woord aan de einder.
Te laat als nooit tevoren.

-- Stijn Vranken

Als laatste was de huidige stadsdichter Peter Holvoet – Hanssen aan de beurt. Hij begon met te zeggen dat de toehoorders zijn bundel Navagio zeker niet moeten aanschaffen wegens “té sober”. Anders dan vorige sprekerds zegde Peter dat hij verschillende begrafenissen meemaakte waar enorm veel volk bij aanwezig was. Maar zo stelde de stadsdichter: nadien keek er geen mens meer om naar het graf. Peter Holvoet – Hanssen droeg een kort gedicht voor zijn overleden moeder voor. Ten slotte konden we genieten van de première van zijn laatste stadsgedicht: de eerste strofe van zijn gedicht naar aanleiding van wapenstilstand.

Op de hoofddreef staan op een aantal panelen met aan de voorzijde foto’s van de Nederlandse Judith Dekker en op de achterzijde een aantal gedichten. Ik snap niet zo direct de link tussen de foto’s, volgens mij hebben ze in de verste verte niets te maken met een eenzame uitvaart, laat staan met de gedichten. Ik denk dat een aantal van onze leden veel betere dingen kunnen produceren.


Tekst en foto's : Jacques Buermans