Nieuwsbrief Nr. 58 - november 2010

Tante Kato ging op reis en zag de cenotaaf van Gaius Caesarweer een nieuwe ontdekking van tante Kato.


Gaius Caesar * 20 BC - 4 AD * Limyra, Turkije

Eind jaren zeventig was ik stapelzot van I, Claudius, een BBC-productie die dateert van 1976 en de toenmalige BRT kocht de serie vrij snel aan.  In de eerste plaats ging mijn liefde naar het sublieme acteerwerk maar daarbovenop kreeg ik de intrigerende geschiedenis van de Julio-Claudische dynastie.  Ook al kon ik toen niet altijd volgen ... geef toe, er kwamen véél personages in en hun namen trokken begot sterk op elkaar.

Deze zomer was er bij Knack een DVD te koop met de volledige dertiendelige serie.  Ja, we wilden die topserie -terecht gebruik van het woord- terug zien.  We wachtten tot de Ronde van Frankrijk achter de rug was, want we hielden wel van Vive le Vélo.  Na de Canvascrack zagen we elke avond een aflevering van I, Claudius.  Voorwaar ... een boeiende televisieavond.  Op de salontafel lagen : stambomen én het originele boek van Robert Graves, om goed te kunnen volgen, om zeker niets te missen.  Na elke aflevering kaartten we nog even na over de familiebanden en we roemden zeven afleveringen lang de actrice Siân Phillips, die het keizerlijke serpent Livia op een meesterlijke wijze gestalte gaf.

In het midden van deze serie kijkavonden viel het reisprogramma van onze korte trip naar Antalya -met Sagalassos als hoogtepunt- in de brievenbus.  Ja, we zijn dit jaar maar liefst drie keer naar Turkije geweest.  ‘t Is ook zo’n groot land.  Wat zag mijn oog ?  We zouden de cenotaaf van Gaius Caesar, kleinzoon en adoptiefzoon van Augustus, in Limyra zien.  Zou daar een Tante Kato inzitten ?  Vòòr we vertrokken had ik alvast de belangrijkste gegevens over de jongeling genoteerd :

Gaius Caesar was de oudste zoon van Julia (de dochter van keizer Augustus) en haar tweede echtgenoot Marcus Vipsanius Agrippa.  Gaius Caesar wordt vaak in één adem genoemd met zijn broer Lucius Caesar.  Beide werden in 17 BC door Augustus geadopteerd en werden daarmee rechtstreekse erfgenamen voor de keizerstitel.  La Maison Carrée in Nîmes, Frankrijk werd hen trouwens toegewijd.

In 2 BC trouwde Gaius Caesar met Livilla, de zuster van de hoger vernoemde Claudius en een jaar later werd hij benoemd tot aanvoerder van het oostelijk leger.  Gaius Caesar raakte gewond in het Midden-oosten, kreeg een verkeerde medische behandeling en overleed in Limyra, Lycië, zo’n 130 kilometer ten zuidoosten van het huidige Antalya.  Zijn lichaam werd naar Rome verscheept en zijn asresten werden bijgezet in het mausoleum van Augustus, die zelf pas tien jaar later overleed.  De bewoners van Limyra bouwden voor hun geëerde maar schielijk overleden gast een monumentale cenotaaf.

Dit enorme bouwwerk stond op een platform dat met mozaiëken bekleed was.  Eigenlijk waren het drie trapsgewijze opgestelde terrassen.  Origineel was de constructie 18 m hoog.  Het vierkante gebouw werd bekroond met een piramidaal dak.  De muren waren bekleed met marmer en een ornamenten-fries roemde de grootse daden van Gaius Caesar in het oosten.  Bovenop het dak stond een beeld van de te vroeg overleden keizer-in-spe. 

Eind augustus was het bloedheet in Limyra en schaduw was uiterst schaars. Onze aandacht ging vooral naar dit symbolische graf.  Of beter : naar de trieste hoop stenen die er nog van overblijft. 

Verder in de oude stad (Zemuri in het Lycisch) : stadswallen, een antiek theater, verschillende rotsgraven en grafmonumenten (uit de 5de eeuw BC), een dynastiek monument voor de Egyptische Ptolemaeën en een badcomplex.  Dat complex wordt gevoed door een bron die overgaat in een klaterend beekje en iets verderop overstroomt het de antieke weg en enkele oude monumenten.  Water op oude stenen, het heeft voorwaar iets idyllisch, iets zuiverends. 

Iedere keer ik naar de oudheid terugkeer wil ik weten in welk jaar zij zichzelf plaatsten.  Ik heb er even mijn rekenmachine bijgehaald en de in ondertitel vermelde data omgezet in AUC : ab urbe condita; sinds de stichting van de stad; want zo telden de Romeinen (volgens onze tiijdrekening werd Rome in 753 BC gesticht).  Gaius Caesar werd dus geboren in 733 AUC en overleed in 757 AUC. 

En ter vervollediging : we zijn nu in het jaar 2763 AUC.  Rekenwonder ?  Nee : speelvogel.  Dat zei men op school ook al.

Tekst en foto : Tante Kato