Nieuwsbrief Nr. 53 - januari 2010

Hingene en de grafkelder d’Ursel


Hingene, deze gemeente in Klein-Brabant, wordt af en toe gebruikt als een schitterend decor in tv-serie zoals “Stille Waters” of de film “Windkracht 10”. Meestal zien we dan het mooie kasteel d’Ursel er in op duiken. 

Sommigen onderons weten dat op de begraafplaats Hoboken de grafkapel te vinden is van deze adellijke familie.  Hierin liggen oa. Hertog Karel-Jozef d’Ursel.  Deze was sinds 1810 burgemeester van Brussel,  in 1814 en 1815 commissaris-generaal voor Binnenlandse Zaken in het voorlopig bewind in de Zuidelijke Nederlanden en van 1815 tot 1819 onder koning Willem I minister van Waterstaat en Publieke Werken. Na de Belgische onafhankelijkheid was hij lid van de senaat voor de provincie Antwerpen (1839-1847) en voor het arrondissement Mechelen (1847-1859).

In 1907 werd de officiële begraafplaats van de familie d’Ursel echter overgebracht naar dit Scheldedorp.  Hertog Robert d’Ursel liet tegen de buitenzijde van de Sint-Stephanuskerk een grafkelder bouwen.

Op 1 november echter is slechts tussen 16.00 en 17.00 een ander stukje van dit dorp opgesteld dat weinigen weten nl. de hertogelijke grafkapel. Het wordt dan feeëriek versierd met bloemen en kaarsen.

Het is ontworpen door Joseph Caluwaers en heeft de vorm van een eclectische funeraire kapel.   Het wapenschild troont in het midden en in de fries staat het woord “PAX” op een achtergrond van bladeren.  Op de grond is niet naast het kruis te kijken. De halve koepel bekroont door een kruis verbergt onder haar de smalle wenteltrap naar de crypte.

Als we de toegangsdeur doorgaan bemerken we direct het ingenieuze systeem om de lijkkist te doen zakken. Zelfs in deze tijd wordt het nog gebruikt heeft men ons verzekerd. In de dome hangt een haak waaraan de kist wordt vastgemaakt. Tegen de muur een katrol die bediend wordt en zo laat men de kist zachtjes door de houten vloer zakken.

Eenmaal de kist is neergedaald en de mensen langs de wenteltrap in de crypte zijn ziet men bakstenen gewelven.

 

In drie rijen boven elkaar zijn er nissen in de muur gemaakt.  Het zijn in totaal 60 nissen. Daarnaast zijn er nog kleinere nisjes gemaakt voor de urnes tegen de muur vanachter. De lege plaatsen worden mooi met kaarsen gevuld.  Tegen de andere kant zijn er gedenkstenen aangebracht voor de familieleden die in het buitenland omgekomen zijn vooral tijdens de Wereldoorlogen.

Een paar jaar geleden hebben ze de kelder herschikt: resten van verwanten die al langer overleden waren , heeft men  bij mekaar gelegd (vb man-vrouw) of in kleinere kisten om plaats te maken voor toekomstige bijzettingen.

Hier ligt oa. Hertog Marie Charles Joseph, 6e hertog d'Ursel (1848 - 1903) was  een kleinzoon van minister Karel-Jozef d’Ursel. Hij was doctor in de rechten en diplomaat. Hij was van 1878 tot 1903 burgemeester van Hingene, van 1885 tot 1889 gouverneur van  Henegouwen, van 1989 tot 1903 senator, van 1899 tot 1903 voorzitter van de senaat.

Verder ligt er op het kleine kerkhofje rondom de kerk nog Z.E.H. Jos Joos (1867-1958), Ere-hoofdaalmoezenier van de Centrale Gevangenis te Leuven.

Geert Janssens, ook alle foto’s