Nieuwsbrief Nr. 49 - juni 2009

Symboliek op de begraafplaatsJacques Buermans


Symboliek op de begraafplaats was het thema van deze rondleiding waarvoor men een beroep deed op Eveline Wagemans. Dat nu nog niemand gaat zeggen dat men bij de stad Antwerpen geen “service” verleent. Twee dames stonden abusievelijk aan de ingang van de begraafplaats in plaats van aan het kasteel, de afspraakplaats voor de rondleiding. De dames kregen een lift met een stadswagen. Dan kon Eveline starten met haar rondleiding met een korte geschiedenis   van   het   kasteel.   Nadien   begaf   ze   zich   naar   de   door   vzw   Grafzerkje gerestaureerde eilandjes. Adolf Coryn, zanger, was de eerste die aan de beurt kwam. Hier vertelde de gids over de palmtak ter ere van de zanger met de papaver, een verwijzing naar “hypnos, symbool voor de eeuwige slaap. Iets verder Alfons Engels, socialistisch gemeenteraadslid, met  vrijmetselaarssymbolen zoals  de  passer  en  de  winkelhaak en  het pentagram. Alice  Nahon, zeer  gelovige dichteres met  een  Christusfiguur op  haar  laatste rustplaats. Iedereen kon constateren dat onze Louis Van Dyck prachtig werk had afgeleverd want het grafmonumenten oogde zeer mooi en ons Alice kreeg een aantal bloemstukken cadeau. Op perk H bewonderden we de vuurtoren voor reder Alexander. Aan het daarnaast liggende graf Van Bree stond een bronzen omlijsting met klimop, symbool voor het leven.
De prachtige engel van de hand van Oscar Jespers op het graf voor Anaïs Franck was ook een opmerkelijk symbool. De lachende en de treurende figuren op het graf voor acteur Piet Janssens kon Eveline nog tonen maar het dodenmasker op het graf was, zoals onze leden weten, vorig aar gestolen. Dat herinnerde enkele omstaanders aan het verhaal van “mijn” deur aan de naastgelegen grafkapel Nicolopulo. Carlo Buysaert ligt onder een monument met de vloer uit de vrijmetselaarstempel. Op het Joodse gedeelte kon onze gids uitweiden over een  aantal  Joodse  symbolen  en  gebruiken  bij  het  mausoleum  Tolkowsky.  De  zalvende handen van de cohen, de Joodse jaartelling en de keitjes op het graf, Eveline gaf de toehoorders een degelijke uitleg. Op het ereperk van de stad Antwerpen stonden we stil bij Frans Van  Cauwelaert. Op zijn  graf stonden een aantal symbolen die vertelden over de verwezenlijkingen van de man. Schepen Eeckelers was actief bij de BSP, de Volksgazet en
Kindervreugd. Alles was, min of meer want het monument verkeert in een zeer slechte staat, terug te vinden op het grafmonument. Ridder Smidt Van Gelder, van de Gelderse behangfabrieken en de man die zijn hele verzameling schonk aan de stad Antwerpen, kreeg een mozaïeken monument met daarop heraldische symbolen. De luisterende engel van Oscar Jespers op de laatste rustplaats voor dichter Paul Van Ostaijen kreeg de nodige aandacht. Kanunnik Floris Prims, tevens stadsarchivaris, kreeg de priesterkelk op zijn graf. Op de rotonde met Leopold De Wael vertelde Eveline over de talrijke verwezenlijkingen, of moeten we zeggen verdwenen verwezenlijkingen, van de man.
Naar het kunstenaarsereperk. Julien Schoenaerts, de acteur met zijn origineel monument, kreeg de belangstelling die hij verdiende. Hoe meer ik het zie, hoe meer ik er door gecharmeerd wordt. Anders is het gesteld met het schandaal van deze dodenakker: het graf van  Jean  Marie  Berckmans, cultschrijver (ik  schreef  bijna  iets  anders).  Zijn  “vrienden” kregen gedaan dat deze OCMW-profiteur op het kunstenaarsereperk mocht liggen. Diezelfde vrienden vinden nu, onder het mom “zo leefde die man”, dat een grafmonument niet nodig is. Ronduit schandalig. Nog niet zo erg maar ook op weg op een schandaal te worden is het gesteld met het graf voor onze dichter Herman De Coninck. Toen hij in 2007 gevierd werd door  de  stad  Antwerpen naar  aanleiding van  zijn  overlijden 10  jaar  daarvoor waren  de geschilderde letters amper nog zichtbaar. Een mail naar Christine Hemmerechts bleef onbeantwoord en nu is de toestand er niet op verbeterd. Willem Kersters zijn monument vertelde veel over de componist. Na een ommetje langs de vrijmetselaarstempel voor Isidore Eyermans besloot Eveline Wagemans haar rondleiding bij Peter Benoit. Eveline was zeer goed voorbereid en kon haar gehoor makkelijk boeien.
 
Jacques Buermans, ook alle foto's