Nieuwsbrief Nr. 48 - mei 2009

Ploegsteert British Memorial


Aan de wandel in mijn meest favoriete streek van Vlaanderen, het Heuvelland, ooit geteisterd en gelittekend door de Grote Oorlog. Ploegsteert, net zoals Mesen, historisch verbonden met deze regio, balanceert nu op de grens West-Vlaanderen/Henegouwen. Het dorp mag  verschillende Britse oorlogskerkhoven op zijn palmares schrijven.
Berks Cemetry Extension met het imponerende British Memorial trekt de meeste bezoekers.
Het monument werd opgericht ter ere van de 11.447 in de streek gesneuvelde Commonwealth strijdkrachten, die ergens in een ongemarkeerd graf rusten, “known alleen unto God”
Oorspronkelijk wou men dit imposant gebouw, naar een ontwerp van H. Chalton Bradshaw, in Rijsel neerpoten. Uiteindelijk kwam het in het godvergeten gat Ploegsteert terecht, waar het in juni 1931 werd ingehuldigd.
Twee leeuwen, beeldhouwwerk van Gilbert Ledward, bewaken het ronde tempeltje. De ene leeuw, rustig en passief, symboliseert de vrede. De andere, de tanden dreigend ontbloot, staat symbool voor agressie en oorlog. (Als je hem van dichtbij bekijkt, heeft hij eerlijk gezegd eerder een idiote grijns op zijn smoelwerk) Nog steeds komen Britten naar hier afgezakt om er hun klaprozenkransen neer te leggen bij de naam van een familielid.
Op Berks Cemetry Extension werden er militairen bijgezet van juni 1916 tot september 1917. Bij de wapenstilstand op 11 november 1918 was deze begraafplaats kleiner. In 1930 werd ze uitgebreid door de overbrenging van de stoffelijke resten van de Rosenberg Chateau Military Cemetry. De toenmalige eigenaar van het Rosenberg kasteeltje hield niet zo van de Commonwealth doden op zijn domein en weigerde de grond eeuwig aan Groot-Brittannië af te staan. Vandaar de massale verhuis. Nu liggen hier 876 soldaten uit de eerste wereldoorlog.
Steek de straat over en je staat op een ander stukje Brits grondgebied, Hyde Park Corner (Royal Berks) Cemetry. Engelse troepen, die hier 4 jaar in de modder ploeterden, droomden blijkbaar van een mini-Londen op Vlaamse bodem. Overal in hun loopgravennetwerk duiken Londense straat- en plaatsnamen op. Deze kleine dodenakker was in gebruik van april 1915 tot november 1917 en is nu de rustplaats van 83 Commonwealth  gesneuvelden uit WO I. Volgens de tekstpanelen werden hier ook 4 Duitsers bijgezet. Niettegenstaande mijn speurwerk vond ik er maar 3, nummer 4 heeft het waarschijnlijk op een lopen gezet.
Wie het toeristische hutsepotcircus van de Last Post onder de Ieperse Menenpoort te druk vindt: elke eerste vrijdag van de maand om 19u wordt ook hier het bekende deuntje geblazen.
Op een steenworp hier vandaan tekenen de haast idyllische Prowse Point en Mud Corner Cemetries zich in het landschap af.
.
Wie nog een stukje verder wandelt, bereikt een houten kruisje als aandenken aan The Khaki  Chums Christmas Truce; een bescheiden aandenken aan het feit dat op Kerstmis 1914 de twee kampen uit hun loopgraven klommen om samen te voetballen en kerstliederen te zingen. Een bewijs van wat de gewone man dacht over al dat oorlogsgeweld.
 
Tekst :An Hernalsteen (Kuifje (en Bobby was ook mee)
Foto's : Dirk Joos)