Nieuwsbrief Nr. 45 - november 2008

Valkeniers op de begraafplaats SchoonselhofJacques Buermans had ze al enkele keren opgemerkt


Ik had ze al enkele keren opgemerkt: een aantal heren, dik ingeduffeld met een valk op de, gehandschoende, hand. Vreemd toch dacht ik bij mezelf en tegelijk vroeg ik me af wat ze toch uitspookten op de begraafplaats. Enkele weken geleden zag ik mijn kans schoon en vroeg ik hen wat informatie. Eddy Ceulemans was zo vrij een aantal toelichtingen ten geven. Hierna zijn verhaal:
 
Dieren houden, kweken, verzorgen, africhting en de natuur hebben me van kleins af altijd al gefascineerd. Ik kwam in contact met de valkerij door naar verschillende roofvogeltreffens te gaan en demo's te gaan bekijken. In tegenstelling van het africhten van honden, waar de hond de meester volgt, is het in de valkerij de meester die de vogel volgt en probeert door het aan te voelen van de vogel een zo groot mogelijke harmonie te bekomen.
 
Al de roofvogels zijn in gevangenschap geboren. Er zijn 4 manieren om ze groot te brengen wat op latere leeftijd een grote impact zal hebben op het karakter en het werken met  de vogel. Allereerst: Door de ouders uitgebroed en grootgebracht. Dit noemt men ouderlijk groot gebracht. 2de: Uitgebroed in de machine en grootgebracht in groep door de mens. Dit noemt men sociaal imprint. 3de: Uitgebroed in de broedmachine en alleen grootgebracht door de mens noemt men een volledige imprint vogel. 4de: Uitgebroed door de ouders of machine en vanaf dag één op een manier gevoederd dat ze de mens nooit te zien krijgen. Wij jagen met sociaal imprint. Het duurt ongeveer 3 tot 6 maanden afhankelijk van het ras en het karakter van de vogel om ze volledig af te richten.
 
Op Schoonselhof zijn we actief om het konijn te bestrijden. Annemie Havermans, u zeker bekend, zag mij en mijn gezin wandelen met ons kerkuiltje en de woestijnbuizerd en ze me, vol verwachting, of ik de konijnen niet wou komen bejagen op Schoonselhof. Naast het feit dat er enorme konijnenpopulatie heerst op de dodenakker maar ook omdat ze graven onder de prachtige grafmonumenten en zo voor verzakkingen en gigantische schade zorgen. Dankzij mijnheer de Bouvre konden we een tijd later aan de slag.
 
Met vijf overenthousiaste vrienden valkeniers van de valkeniersclub Free Spirith hebben we ons bij bos en groen en de stad Antwerpen gaan informeren in verband met de wetgeving dienaangaande en hebben we een volledige jachtcursus gevolgd. Zo geven we onze vogels de kans om hun natuurlijke instincten terug ten volle kunnen laten benutten. De vogels waar we nu mee jagen lenen zich het best om het konijn te bestrijden. De Amerikaanse woestijnbuizerd, ook wel Harris Hawk genoemd, is een heel sociale vogel en de enigste roofvogelsoort die in groep kan en zal jagen waardoor hun slaagkans ook groter wordt. Op dit moment hebben we 3 vogels die als een echt wolvenpac jagen: De grootste en snelste, de alfa vogel dus, vertrekt eerst onmiddellijk gevolgd door zijn 2 helpers. Mist de eerste vogel de prooi dan blijven de andere twee de prooi volgen om te kijken waar die in dekking gaat en wachten zij tot de alfa vogel bij hen in de hoogte komt zitten. Op dat moment duiken ze met twee op het konijn toe en jagen ze het uit dekking zodat de alfavogel het terug kan achtervolgen en de prooi al dan niet kan slaan. Als dat gebeurt eet eerst de leider en dan pas de andere vogels. Het is een ongelofelijk schouwspel omdat af te zien. Eens de groep gevormd is blijft die meestal hetzelfde. Als de alfa vogel er niet bij is jaagt de Harris Hawk voor zichzelf en zijn de valkenier, de hond en de fret de, ondergeschikte, helpers.
Voordelen om te jagen op begraafplaatsen zijn er helemaal niet integendeel. Je moet je voorstellen dat er op de 5000 graven 3500 ondergraven zijn maar waar je niet op voorhand van weet of er konijn in zit. Telkens we een graf tegen komen dat ondergraven is zetten we er fretten in en spannen we de uitgangen af met frettennetten en zelfs dan nog slagen de konijnen er soms in, door de hoge snelheid die ze ontwikkelen bij hun vlucht op leven en dood, door of over de netten te springen. Op dat moment komen de roofvogels in actie. De kans is hier echter heel groot dat de vogels bij een misrekening tegen een snelheid van 60 tot 80 km per uur zich kunnen kwetsen aan één van de grafstenen of andere obstakels op het terrein en dat is nu net valkerij: een onvoorwaardelijk vertrouwen en respect hebben voor uw roofvogel en hem te laten doen waarvoor hij tenslotte geboren is. Ook zijn we onderling overeen gekomen uit respect voor de nabestaande dat wanneer we aan het werk zijn op een perk en er iemand een graf komt bezoeken we zo vlug en discreet mogelijk het perk verlaten. Andersom is het ook zo dat we geen perk zullen betreden als er al volk aanwezig is. Ook zullen we nooit de vogels lossen als er binnen de 50 meter een reiger aan het foerageren is. Niet dat de roofvogels de reigers zullen aanvallen maar ze hoeven ook niet opgeschrikt te worden. Dit uit respect voor de mensen,de natuur en de omgeving.
 
Het is voor onze vogels en voor ons een hele eer ons vrijwillig ter beschikking te mogen stellen voor de gemeenschap om zo ook ons steentje bij te dragen aan het behoud van de graven en prachtige monumenten op het Shoonselhof en de andere begraafplaatsen in het Antwerpse.
 
Met deze uitgebreide informatie was ik meer dan tevreden maar ik wilde jullie toch laten delen in dit gegeven. Het is eens iets anders dan altijd over graven en dies meer te praten maar hetgeen deze mensen doen staat toch ook in nauw verband met begraafplaatsen.
 
Ik dank van harte Johan, Stephan, Jef, Sonia en Eddy van de valkeniersgroep SCOONE ZELE voor hun tijd, hun bereidwilligheid en zeker voor het prachtige werk dat ze leveren op Antwerpse dodenakkers.
 
Informatie over de valkeniersvereniging: www.vzw-freespirit.be. Heeft u vragen of interesse kunt u altijd Eddy Ceulemans contacteren [email protected] of op 0495/25 49 95.
 
Tekst en foto's : Jacques Buermans