Nieuwsbrief Nr. 43 - juli 2008

Gevonden, en weer niet gevondenfuneraria tussen De Panne en Oostende


Ik kreeg een uitnodiging voor een vernissage van een tentoonstelling in Koksijde en probeerde er dan maar een dagje zeewaarts van de maken. Ons lid Evy Van de Voorde bezorgde een aantal funeraire tips en welgezind toog ik op stap. Klokslag tien uur nam ik de kusttram in De Panne. Reeds na enkele haltes ontdekte mijn funerair geoefend oog een keurig aangelegde begraafplaats. Afstappen dus maar dit bleek meteen ook het sein te zijn om regen met bakken naar beneden te laten donderen. De begraafplaats was die van De Panne met een mooi aangelegde begraafplaats voor Belgische gesneuvelden. Ook een Britse afdeling waar naast Britse onderdanen een aantal Tsjechen lagen. In het buitengaan langs de hoofdlaan zag ik een aantal graven die er best mochten zijn. 
   
Imposant was dit voor Maurice Calmeyn. Hij was een liberaal politicus en lag aan de basis van het bos dat nu zijn naam draagt, vlak bij de begraafplaats . “Ecologist avant la lettre” was hij woedend op diegenen die niet milieuvriendelijk waren, en voor zijn huis had hij een “schandpaal” geplaatst, waarop de namen van de “overtreders” vermeld werden. Op zijn graf staan de hamer en de sikkel van de communisten, en de passer en de winkelhaak van de vrijmetselaars. Een enorme rotsblok staat op het graf van de familie Ghysbrecht. Ook Jacqueline Dewitte lag onder een mooi grafmonument. Zij was de echtgenote van Etienne Legrand, een arduinkapper die heel wat beelden voor grafzerken in De Panne heeft gemaakt, zij liggen hier samen met hun zoon Stefaan Legrand. 
Vandaar met de tram en een eind te voet naar de Britse militaire begraafplaats van Koksijde, vlakbij de basis. Zoals alle Britse begraafplaatsen een juweeltje van onderhoud. 
Ook kregen een aantal Duitse soldaten hier hun laatste rustplaats om aan te tonen dat in de dood de nationaliteit van geen belang is. Niet zo ver daar vandaan het kerkhof van Koksijde. Achter de Sint Pieterskerk één der oudst bewaarde graftekens voor pastoor Petrus Foqueur, telg van een welgestelde redersfamilie. Foqueur werd, in 1842, de eerste pastoor van de zelfstandige parochie Koksijde. Hij zou er 42 jaar pastoor blijven. Foqueur kwam voor twee derden tussen in de bouwkosten van de neogotische Sint Pieterskerk. Hij leefde sober en was vrijgevig voor de armen. Hij bezat ook een prachtige zangstem. In zijn testament schonk pastoor Foqueur al zijn bezittingen aan de kerk. Hij ontwierp ook zijn eigen grafsteen die zich oorspronkelijk in het priesterkoor in de kerk bevond. Aan de aanleg van een aantal urnengraven werd veel aandacht besteed. 
Achteraan het kerkhof een gaanderij met waterpartij. Deze plaats is bedoeld als meditatieruimte en rustplaats voor de geest. Het water verwijst enerzijds naar het polderlandschap met de vele afwateringskanalen en grachtjes en anderzijds zorgt het voor de afvoer bij een te hoge waterstand. Het water symboliseert ook het leven. De hemel weerspiegelt in het wateroppervlak. Zo wordt de link gelegd tussen het aardse en het transcendente. 
Er is ook een ereperk voor de gesneuvelde Koksijdse oudstrijders uit beide wereldoorlogen. Het hardstenen zwaard, een Britse commandodolk, is omringd door eenvoudige kruisjes. Op de gedenkplaat leest men “zij streden voor vorst, vaderland en vrijheid”.
Op het “carré militaire” liggen hoofdzakelijk Franse gesneuvelden van de Division Grossetti en de marinebrigade van generaal Ronach. Vele van die militairen sneuvelden tijdens de verdediging van de sector Nieuwpoort tussen eind 1914 en midden 1917. De gesneuvelden uit de Tweede Wereldoorlog kwamen om tussen juni en augustus 1940. Hier vind men onder andere zeven moslimgraven met een ander type grafteken. 
Omdat het reeds de ganse dag aan het regenen was besloot ik een lange busrit te ondernemen naar Oostende. Als er iets is dat rendeerde was het wel mijn dagkaart voor het openbaar vervoer. Naast het verorberen van een zeetong dat bovenaan mijn verlanglijstje stond was er ook nog dat grafmonumenten voor Louise Marie, onze eerste vorstin, die een prachtig grafmonument heeft in de Sint Pieter en Pauluskerk. Ikzelf, maar ook andere leden van vzw Grafzerkje, probeerde steeds tevergeefs dit monument te aanschouwen maar steeds was er iets dat het bezoek in de weg stond: gesloten, alhoewel op voorhand navraag gedaan werd, een koster die “te veel ander werk had” om de kapel te openen en dies meer. Vandaag zou het mij lukken, dacht ik. Maar neen want de kerk werd ingenomen … voor een uitvaartplechtigheid. Eens te meer pech voor ondergetekende. Maar niet getreurd elke keer ik in de koningin der badsteden ben onderneem ik een poging. Ooit zal het me lukken?

tekst en foto's : Jacques Buermans

Met dank aan ons lid Evy Van de Voorde voor de aanvullende informatie