Nieuwsbrief Nr. 39 - januari 2008

Bezoek Antwerpse Sint-PauluskerkEdgard Nelissen maakte een verslag van een leerrijke voormiddag


Voor het bezoek aan Sint Paulus had vzw Grafzerkje zijn sterreporter Kuifje er op uitgestuurd. Wat er juist geschiedde daar hebben we het raden naar maar feit is dat we Kuifje op het eind van de middag als vermist opgegeven hadden toen we een zeer verward bericht kregen. Het ging van een ontmoeting met Sinterklaasfans, over overvolle treinstellen tot een begrafenis en dies meer. Volgens mij zat sterreporter Kuifje fameus aan de drank of andere genotsmiddelen. Gelukkig was Edgard Nelissen bereid om volgend verslag te maken.
 
Jacques Buermans.
 
Een dertigtal liefhebbers maakten rond halfelf hun opwachting aan de Antwerpse Veemarkt en dus werd er opgesplitst in twee groepen. Onze groep maakte kennis met de kundige leiding van de heer Raymond Sirjacobs, afgevaardigd bestuurder van de vzw Sint-Paulusvrienden.
 
Het vooropgestelde programma diende wel wat aangepast want net op ons afspraakuur was er een begrafenismis voorzien. Dit kan natuurlijk gebeuren als je de funeraire schatten van een kerk wenst te ontdekken. Ik weet trouwens niet of het in de oorspronkelijke planning stond maar we begonnen dan maar met een bezoek aan de schatkamer. Een werkelijk indrukwekkende beveiliging voor deze topstukken aan religieus erfgoed bestaande uit monstransen, cibories,kelken, ceremoniestaven, beeldjes en relieken. Denk wel dat we alle namen van de duurste edelstenen en diamanten gehoord en gezien hebben.
De kerk zelf bleek een prachtig samenspel van speelse barokke kunst in een gotisch bouwwerk. Omdat we ons toespitsten op het funeraire was er geen tijd voor de imposante orgel, de prachtige schilderijencollectie met onder andere de 15 mysteries van de Rozenkrans waaraan schilders zoals Rubens, Jordaens en Van Dyck werkten en het fraaie houtwerk van ondermeer de biechtstoelen.
Las achteraf nochtans dat de biechtstoelen wel geïntegreerd hadden kunnen worden in onze rondgang want in het hout werden diverse klassieke funeraire symbolen uitgewerkt zoals de gekende vlinder en een dansend skelet dat te denken geeft over de vergankelijkheid van ons aards bestaan.
 
Aan het werkelijk monumentale hoogaltaar bevinden zich enkele prachtige praalgraven.  De meeste aandacht ging naar de 17° eeuwse cenotaaf van Ophovius, opgetrokken in marmer en Avesnesteen en uitgewerkt naar ontwerp van Rubens.  Bovenop het monument zit een wenende putto met zandloper, doodshoofd en omgekeerde toorts.  Het hoofdtafereel beeldt het Jezuskind uit dat steunend op de knieën van zijn moeder een rozenkrans reikt aan de geknielde bisschop Ophovius.
 
De werkelijke begraafplaats van Ophovius, de prior van de Antwerpse dominicanen en ook de biechtvader van Rubens, bevindt zich in de crypte net onder de cenotaaf.  Een grote, ruime crypte waar nog heelwat leesbare dekplaten aanwezig zijn en die nu gehuurd kan worden voor voordrachten of andere activiteiten. Via enkele glazen doorkijkplaten kan je ook de diepere onderste lagen van deze begraafplaats zien en de funderingen van vroegere bouwwerken. 
Ingesloten naast de Pauluskerk ligt de in de vroege 18° eeuw gestarte calvarieberg.  Een stukje volksdevotie waar een 60-tal beelden om en rond de gebouwde Calvarieberg kwamen te staan om zo samen een geestelijk Jeruzalem uit te beelden.
 
Als je je wat meer wenst te documenteren of een virtueel bezoek wenst te brengen aan de Sint-Pauluskerk, kan je terecht op de website www.sintpaulus.org.
 
Nog een vraag van onze gids - Wie weet waar de in 1821 overledene Cornelius Jos Peltiers begraven is ? Prior Peltiers slaagde erin na de afschaffing van het klooster door de Fransen in 1796 het goed terug aan te kopen. De kerk werd nadien door de stad gekocht als parochiekerk.   Het antwoord mag je me altijd mailen.
 
Edgard Nelissen (mail : [email protected])
 
Foto’s van Marie Louise Francken en Edgard Nelissen