Nieuwsbrief Nr. 31 - september 2006

Hattem doet een lijkprocessie oververslag vanuit Nederland


Van over de landsgrenzen meldde ons lid Wim Vlaanderen dat in Hattem, bij Zwolle in Overijssel, de sfeer van de voormalige Hanzestad naar boven gehaald werd. Hoogtepunt, voor ons funeraire fanaten, was de lijkprocessie.
 
De pest was de ergste epidemie die Europa in de 14de en 15de eeuw teisterde. In Nederland kwamen pestepidemieën tot in de 17de eeuw regelmatig voor. In de eerste helft van die 17de eeuw kende Hattem een bloeiperiode. De bezetting door de Fransen en Munstersen, 1672 en 1673, met de door hen uitgevoerde brandstichtingen eisten een zware tol. In 1656 heerste er de pest en vielen 475 doden, een derde van de bevolking van Hattem, In 1666 werden nog eens 164 pestslachtoffers begraven.
 
De toeschouwers op die augustusdag in 2006 waren getuige van de laatste gang van een pestslachtoffer.
  
“Ruim baan, maak ruim baan”, maant de spreker als hij, met luid geratel, de weg vrij maakt voor de lijkprocessie.



Vooraan de lijkstoet loopt een officier van de wacht die met angstaanjagend geratel de burgerij waarschuwt dat de Zwarte Dood eraan komt. Hij wordt gevolgd door soldaten met flakkerende kaarsen. Daarna komt de tamboer die met onheilspellend tromgeroffel de dode naar zijn laatste rustplaats begeleid. Dan volgen enkele geestelijken (er zat er daar een tussen die vervaarlijk goed op Wim Vlaanderen leek en die, je kunt er donder op zeggen, in mijn Londenboek aan het bladeren was - J.B.) die tijdens de laatste tocht van de arme pestdode voor het zielenheil van de gestorvenen bidden. De zwarte kist wordt gedragen door vier ingehuurde dragers terwijl de treurende weduwe niet van de kist wijkt. Tenslotte sluit de schrikaanjagende pestdokter de rijen en waarschuwt het volk voor de besmetting met de Zwarte Dood. Dit alles terwijl de doodsklokken luiden. Weer een pestslachtoffer, zouden de Hattemers weten, met angst en beven afwachtend wie de volgende zou zijn.



Tekst : Jacques Buermans.
Foto's : Wim Vlaanderen