Nieuwsbrief Nr. 26 - november 2005

De eeuwige stad heeft ook funeraire troevenMarie Claire Van der Smissen & Edgard Nelissen en Jacques Buermans bezochten Rome


Een trip naar Rome achter de rug. Vzw leden Marie Claire en Edgard waren er voor het eerst en hadden nog wat andere dan funerair dingen op hun programma staan. Ondergetekende was hier voor de vierde maal en besloot de funeraire troeven van Rome eens uit te testen. Wat je zeker niet dient te bezoeken is Flaminio. Dit is de enorm grote begraafplaats van Rome, zo’n 15 kilometer buiten de stad gelegen. Dit is een recente begraafplaats. Voor funerair geïnteresseerden gelijk wij allen zijn valt hier niets te rapen.
 
Dan maar naar Verano, de grote Romeinse begraafplaats. Neen, dit is geen Milaan ook geen Genua maar je vindt hier toch dingen die daar niet zouden misstaan alhoewel niet in zo’n grote hoeveelheden. Vlakbij de ingang kreeg de architect en bouwmeester van deze begraafplaats Virgilio Vespignani een ereplaats. Grafmonumenten zoals die voor de families Cecchini en Ciacci zijn typisch voor deze dodenakker. Onder de arcaden staan grafmonumenten vergelijkbaar met die van Genua. Domenico Lombardi, Giordano Apostoli, beeldhouwer en schilder die onder een monument van hemzelf ligt en Emilia Filonardi Lombardi zijn hier zeker goede voorbeelden van. Maar er staan nog “juweeltjes. Op het achterste gedeelte van de begraafplaats kregen militairen hun laatste rustplaats. Van hier uit heb je dan ook een zicht op de enorme flatgebouwen waar de columbaria zijn. De monumenten voor de familie Calderai en voor Eduardo Barbavarra di Gravellona zouden in Milaan zeker niet misstaan. Hier treft men ook een aantal bekende namen aan: Claretta Petacci, minnares van Mussolini. Door de partizanen gedood. Maria Montessori, stichtster van scholen. En verder een hele resem filmspelers: Marcello Mastroiani, Vittorio de Sica, Vittorio Gassman en Roberto Rossellini. Hier kreeg ook beeldhouwer Giulio Monteverde zijn laatste rustplaats. Hij is de man van de hypnotiserende engel op Staglieno in Genua.
 
Enkele tussendoortjes. Het altaar des Vaderlands aan de piazza Venetia herbergt de onbekende soldaat. Vroeger onbetreedbaar is de “suikertaart” of de “schrijfmachine”, zoals de Romeinen dit noemen, nu wel voor bezoek toegankelijk. In het Pantheon treffen we Umberto I en Victor Emmanuel I aan. Ook schilder Raphael mag hier op veel belangstelling rekenen. In de kapucijnercrypte, waar overigens niet gefotografeerd mag worden, sta je oog in oog met monniken in bruine pij. Alleen zijn ze reeds enkele honderden jaren overleden. Voor de inrichting van de gang werd ook ruimschoots gebruik gemaakt van allerlei menselijke beentjes.
 
Een leuke combinatie ook al omdat je zo de strenge veiligheidsmaatregelen kunt omzeilen, tijdswinst minstens één uur, is het Campo Teutonico met aansluitend bezoek aan Sint Pieters. Om binnen te geraken dien je je aan te melden bij de Zwitserse wacht. Niks controle enkel de zekerheid dat je Duits spreekt want enkele duitstaligen mogen dit kerkhof bezoeken. In de kerk een prachtig grafmonument voor beeldhouwer Laurentio Rues. Jacobus de Haze, Antwerps schilder ligt onder een putti van François Duquesnoy. Op het eigenlijke kerkhof, niet groot maar heel charmant, kreeg onder andere Herman Schaepman, Nederlands dichter en politieker een plaats. Terug buiten kun je zonder problemen aansluiten bij de massa die de crypte onder Sint Pieters verlaat en zo, controlevrij, de basiliek binnentreden. Naast de piëta van Michelangelo zijn er nog talrijke juweeltjes te bewonderen. Christina van Zweden ligt onder een gedenkteken van Carlo Fontana, Mathilde van Toscane, kreeg een werk van Bernini. Veel moderner is het beeld van Franceso Messina voor Pius XII. Hier ligt ook Gregorius XIII, de man van de Gregoriaanse kalender. Pius VII kreeg een beeld van de Deen Bertel Thorvaldsen.
Innocentius XI verloste Wenen van de Turken. Clemens XIIII ligt onder een topwerk van Canova en Alexander VII van Bernini. Minpunt is dat de hele horden toeristen die achter de gidsen, gelukkig met microfoon, aanhossen en de meerderheid daarvan denkt dat de genoemden Bernini en Canova voetballers zijn bij het Italiaanse voetbalelftal. Er wordt gefilmd en gefotografeerd dat het een lust is door Amerikaanse cultuurbarbaren. Gelukkig worden deze hooligans er regelmatig op gewezen dat ze zich in een gebedshuis bevinden door de talrijke pelgrims die hier ook massaal aanwezig zijn. In de crypte brengen vele van hen een laatste groet aan het recente graf voor Johannes Paulus II.
 
Tot slot een must voor iedere Romebezoeker, ook de funeraire analfabeten. Vlakbij de pyramide voor Caius Cestius bevindt zich het Protestantse kerkhof. Prachtig in één woord. Het kerkhof wordt goed onderhouden door hoveniers en door grafmakers. Hier vinden ook vele katten een tehuis. Een bereidwillige ziel bekommert zich over hen. Ze zijn “ongediertevrij” dankzij die dierenvrienden die ze ook voeden. Op het kerkhof staat dan ook een urne waarin een kleine bijdrage voor de katten gedeponeerd kan worden. Dankzij deze inzet gedragen deze katten zich dan ook alsof de dodenakker hen en alleen hen toebehoord. Maar het is hen gegund. Ook de plattegrond die aan de ingang kan aangeschaft worden mag er wezen. Elk graf staat er zo duidelijk op vermeldt dat zoeken een makkie is. Hier liggen in het “antieke” gedeelte Nils Jacob Blommer, Zweeds schilder, William Wordsworth, dichter en kleinzoon van de beroemde dichter, Jacob Asmus Carstens, Duits classisistisch schilder. Maar natuurlijk komt de meerderheid van de bezoekers voor John Keats, Engels dichter en schilder Joseph Severn. In het central gedeelte een prachtig beeld voor William Wetmore Story, Amerikaans dichter en beeldhouwer. Hier ligt ook een “topper” Percy Byssche Shelley, Engels dichter. Hij verdronk tijdens een zeiltocht. Nadat zijn lichaam 11 dagen later aanspoelde werd het door zijn vrienden verbrandt. Zijn hart werd verwijderd ging naar Engeland, zijn as werd hier begraven. Naast hem zijn vriend Edward Trelawney. Verder beeldhouwers Richard Wyatt en John Gibson. De enige zoon van Johann Wolfgang von Goethe, August von Goethe ligt hier. Prachtige beelden voor zijn er voor Irma Passarge, Gerda Salzmann, die op 11 jarige leeftijd stierf, Court en Henrietta Hertz, de stichtster van de “bibliotheek Hertziana”. Hier ook het graf voor Gottfried Semper, de Duitse architect die onder meer het prachtige operagebouw in Dresden maakte.

Dus bezoekers van Rome kunnen toch nog enkele funeraire hoogstandjes meemaken maar natuurlijk heeft deze stad nog veel meer te bieden. Leden die ooit eens een trip plannen en op zoek zijn naar een bed & breakfast die iets meer biedt dan de doorsnee mogelijkheden kunnen altijd bij ondergetekende terecht voor een adres.

Tekst en foto's : Jacques Buermans