Nieuwsbrief Nr. 25 - september 2005

Duizend bommen en granatenAn Hernalsteen gaf weer het beste van zichzelf


Meer dan 40 geïnteresseerden, waaronder 5 leden van de vzw Grafzerkje, op de rondleiding van An Hernalsteen naar aanleiding van de Gentse feesten op zondag. (An vertelde mij dat er op maandag nog meer gegadigden opdoken)  De rondleiding kreeg de titel “Duizend bommen en granaten” mee. Daar het voor een groot aantal een eerste kennismaking met de Westerbegraafplaats was stak An van wal met haar obligate inleiding waar zij vertelde over haar grote vriend “bisschop Bracq”. De begraafplaats zelf kreeg te maken met aanvallen tussen de geallieerden en de Duitsers. De gevechten hadden plaats tussen mei en september 1945 maar tot op heden zijn details over wie zich waar juist bevond niet gekend. Edmond Preys was actief in het verzet en verspreidde sluikpers. In 1943 werd hij in Ertvelde-Rieme gefusilleerd. In 1946 werd hij op de Wester herbegraven na eerst elders in volle grond begraven geweest te zijn. Op het grafmonument enerzijds de vlam van de vrijzinnigheid en het martelaarszwaard, een Christelijk symbool.
Hippoliet Meert steunt de Boerenstrijd tegen de Engelsen in Zuid Afrika. Meert was de oprichter van het Algemeen Nederlands Verbond. Na de Eerste Wereldoorlog wordt hij veroordeeld tot 20 jaar dwangarbeid en wijkt hij uit naar Duitsland. Overmand door heiwee keert hij terug. In 1944, 20 jaar na zijn overlijden, wordt zijn graf door het verzet vernield met granaten. Het was een portretmedaillon met een voorstelling van drie treurende vrouwen. Het huidige monument dateert uit 1957.
Een beeldhouwwerk van Italiaanse makelij staat op het grafmonument voor Raoul De Martelaer. Vandaar toog het bonte gezelschap naar het monument voor de gesneuvelden van de Frans-Duitse oorlog van 1870-1871. Vele Fransen overleden in Gentse hospitalen. Het mooie monument bestaat uit een gewonde Franse infanterist en is van de hand van Hippolythe Le Roy. Het monument wordt keurig onderhouden door de Franse overheid.
Een monumentaal bouwwerk is dit voor de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog van de hand van Carl De Cock. Vooraan de Fransen met een immense vrouwenfiguur die de vrijheid symboliseert en aan de andere zijde de Belgen met het beeld van vrouwe justitia. Aan de achterzijde de Britten en de Italianen. Later werden de data 1940-1945 bijgezet. Bij een herdenking wordt er steeds voor gewaakt dat de plechtigheid aan de voorzijde van het monument geschiedt. Aan de achterzijde staan immers de Italianen, die tijdens de Tweede Wereldoorlog niet tot de geallieerden behoorden. Vandaar ging het naar een perk waar Britten en Belgen samen liggen. Het verschil is immens: Britse graven keurig onderhouden door de “War Graves Commision” die over het onderhoud waakt terwijl de Belgische er slordig, verwaarloosd en allesbehalve onderhouden bij liggen. Wat verder een perk met Belgen, het fameuze “kleerkastmodel”, Witrussen, onderhouden door bereidwillige zielen die zich het lot ervan aantrekken, Italianen en Fransen. Een werk van de hand van Olivier Piette is een monument voor de burgerslachtoffers van de stad Gent. Een ander monument herdenkt de Duitse slachtoffers van een, door de Engelse piloot Warneford, neergeschoten zeppelin (zie ook Nieuwsbrief 7) op 7 juni 1915. Vandaar trok An naar het grafmonument voor Raoul Snoeck.
Eindigen deed An bij haar “zorgenkind”: het grafmonument Adolf Vercauter-Hoste. Het is een klassieke tempel met een afgeknotte obelisk. Ongeveer tien jaar geleden zijn onderaan enkele arduinplaten die de obelisk schragen gelost waardoor de weersomstandigheden vrij spel kregen op de dragende houten en bakstenen skeletstructuur. Dit is dé reden waarom Hernalsteen zich inzet en steeds bij de aanvang van de rondleidingen, die zij vrijblijvend doet, met haar intussen reeds beruchte “tupperwarepot” staat te zwaaien. Gent mag fier zijn op zulke een grote “madam”.

 
Tekst en foto's : Jacques Buermans.
Foto’s met “mensen”zijn van Marc Coremans.