Nieuwsbrief Nr. 24 - juli 2005

Nieuw leven op oude begraafplaatseneen mooi artikel over het ruime aanbod in Gent en over een aantal baanbrekende projecten


Ons lid en tevens de stuwende kracht achter de Gentse begraafplaatsen, naast de “Iron Lady” An Hernalsteen uiteraard, Rudy D’Hooghe stuurde mij een exemplaar toe van “Gent internationaal”.
 
Naast het feit dat men daar, terecht, fier is op de aansluiting bij de Asce, Association of Significant Cemeteries in Europe, gaat men dieper in op het redden van funerair erfgoed. Heel summier maar daarom niet minder bevattelijk worden de onderscheiden wijzen die aangereikt worden om funerair erfgoed te redden besproken. In de eerste plaats de restauratie door eigen personeel van de begraafplaatsen van grafmonumenten. Als voorbeeld wordt het graf voor de familie Maes aangehaald. Dit monument werd overgebracht van een gesloten begraafplaats en kreeg een ereplaats in een groene oase omringd door vier vijvers. Mensen  krijgen ook de kans om zich over een monument te ontfermen door het te adopteren. Zij gaan een verbintenis aan om gedurende 50 jaar zorg te dragen voor dit monument. Het Egyptisch tempeltje voor Ulric Wild is zo een voorbeeld. De derde mogelijk bestaat erin dat mensen een concessie kunnen nemen op een familiekelder en voor de duur van 50 jaar gratis kunnen beschikken over het bestaande monument op voorwaarde dat ze het restaureren. Terecht wordt hier gesproken van een win-winsituatie: geïnteresseerden krijgen een exclusief 19e eeuws monument in bruikleen in een uitzonderlijke omgeving. Het voordeel voor de begraafplaats spreekt voor zich: naast het brengen van nieuw leven in een vaak vergeten omgeving is er de zekerheid dat zorg gedragen wordt voor deze “juweeltjes”. Een vierde mogelijkheid is samenwerking met plaatselijke scholen. Momenteel wordt een monument gerestaureerd als leerproject. Alle disciplines komen aan bod: restaureren van een houten plafond, herstel van plaasteren beelden, vervanging van arduinen stenen, opwaardering van een ijzeren omheining en de nodige schilderwerken. De stad koopt de benodigdheden aan en verstrekt de noeste werkers warme maaltijden. Elders wordt een muur herbouwd in samenspraak met de dienst Monumentenzorg. Deze vierde mogelijkheid wordt erg gewaardeerd door lokale politici omdat het geldt als voorbeeld van een doeltreffend beheer waar weinig middelen voor nodig zijn.
 
Een tweede luik van het artikel spreekt over de nieuwe wendingen. Onder impuls van Rudy D’Hooghe, de man is te bescheiden om dat in het artikel te vermelden, werd in 2001 op de Westerbegraafplaats een Kruidentuin verwezenlijkt met keramische sierurnen. Voor kinderen werden er speciale urnen ontworpen in de vorm van een paddestoel. Dan was er de Vlindertuin. Op de Zuiderbegraafplaats van Gent staan 68 keramische vlinders en die de as kunnen bevatten van de overledene. Ondergetekende was echt gecharmeerd door de Vlinderzuil die daar staat als blikvanger. Hij beeldt de verschillende stadia uit van dit oeroude Griekse funerair symbool: je merkt er de eitjes op, de rups, de pop en uiteindelijk de vlinders die de vleugels spreiden om de zuil (het aardse) te verlaten. In Gentbrugge staat het meest recente project een Rozentuin met 64 keramische urnen in de vorm van een rozenknop. Ook de roos is vanwege het broos karakter een gekend funerair symbool. Ze staan opnieuw per twee gerangschikt in een hoefijzervorm van buxus. Dit hoefijzer staat symbool voor het geluk tijdens de reis na dit aardse leven. Als plant werd er tevens gekozen voor Sedum of Hemelsleutel. Verder staan er in de tuin flink wat, echte, rozen en er werd een stukje poëzie voorzien over de roos die als laatste herinnering zal overblijven. “Vorige zomer belde een dame en die vroeg of ze in de Vlindertuin mocht zitten gewoon om een boek te lezen, niemand kennende die er begraven ligt. Dan wist ik dat we terug op de goede weg waren naar de zondagse wandelingen uit de 19e eeuw”, besluit Rudy D’Hooghe het artikel.
 
Interessante info is op te vragen via: http://www.gent.be/gent/bestuur/stadsdie/begraafplaatsen/gedenking.htm
 
Nawoord: niet alleen de projecten waar Gent mee bezig is zijn meer dan lovenswaardig en het zou een aantal andere grootsteden sieren moesten ze daar eens gaan kijken naar het aanbod maar ook de publicatie van zulk een artikel, in het Nederlands en in het Engels, in een blad is een optie die vele steden aan zich laten voorbijgaan.
tekst en foto's : Jacques Buermans