Nieuwsbrief Nr. 23 - mei 2005

Vergeten oorlog of toch niet?slag Gembloux kost Marokkanen het leven


vzw Grafzerkjelid Marleen Van Ouytsel is met een project bezig om allochtone jongeren te betrekken bij de materie van de oorlog, die toch niet “zo ver van hun bed is” dan velen denken. In dat kader trok ik samen met haar Saïd, van Student Focus, en een 15-tal Marokkaanse jongeren naar Chastre. In het “Musée Français” werden we ontvangen door de heer Noël, conservator, die ons, in het Nederlands nota bene, rondleidde en ons informatie verschafte over de slag bij Gembloux.
 
Hij schetste de voorgeschiedenis zodat de jongeren wisten waarom zoveel Marokkanen zich lieten inlijven bij het Franse leger. Mohammed V liet, in 1939, een brief voorlezen in alle moskeeën waarin hij pleitte voor onvoorwaardelijke steun aan Frankrijk. Het vooruitzicht van eten, drinken, kledij en soldij was niet niks in tijden van hongersnood en bittere armoede. Een aantal van die vrijwilligers kwam via Marseille naar Europa. Zo’n 10% liet het afweten zodat de regimenten werden aangevuld met Fransen. We spreken mei 1940. Aan de grens van Maubeuge maken zes divisies waaronder de 1e division Marocain, 2e division Nord Africain en 5e division Nord Africain van het 1e Franse leger zich klaar. Op 10 mei starten ze van daar hun tocht om de as Waver-Namen te versterken met de bedoeling vier dagen tijd te winnen zodat de Franse pantsers daar, een ideaal terrein voor pantsergevechten, de vijand kunnen bestrijden. Probleem is dat de Duitsers hun voornaamste aanval voorzien in de Ardennen op zwaar terrein en dat zij in Gembloux een secundaire aanval plannen. Na vier dagen langs kleine wegen getrokken te zijn, de grote wegen werden voor het zwaar vervoer gebezigd, kwamen ze ter plaatse. Doordat de Duitsers op minder tegenstand stootten waren zij vroeger. Op 14 mei bevond het 7e Régiment des Tiralleurs Marocains  zich, uitgeput, in een boomgaard in de omgeving. Na een eerste contact tussen de Duitse tanks en de stellingen was er een tweede aanval met de infanterie omdat de Duitse tanks niet konden passeren. Op 15 mei werd er wel een bres geslagen door de Duitsers. Op 15 mei 21.45 uur dienden zij zich terug te trekken. Het was de enige nederlaag van hen in mei 1940. Veel levert dit het Franse leger niet op: op 20 mei zijn de Duitsers in Abbeville en omsingelen zij daar de geallieerde troepen. De balans was enorm: ter plaatse lieten bijna 180 Marokkanen het leven.
 
Op de begraafplaats te Chastre staan tussen de vertrouwde witte kruisen 340 zuilen met Arabische inscripties. Deze “vergeten oorlog”, de organisatoren willen deze bladzijde beter bekend maken, is in ieder geval ter plaatse NIET vergeten. Jaarlijks op 15 mei is hier een herdenking.

tekst en foto's : Jacques Buermans