Nieuwsbrief Nr. 23 - mei 2005

V-Bommen op het Schoonselhof Tanto Kato hoorde het verhaal van de gestolen deur en ging op onderzoek uit


Tanto Kato hoorde het verhaal van de gestolen deur en ging op onderzoek uit.
 
 ‘t Zal je maar overkomen. Je bent een deur gemaakt uit hoogwaardig brons - alleen goud en zilver gaan je vooraf op het podium - en je hangt sinds 1924 aan de grafkapel van de familie Basile Nicolopulo. De eerste die dat jaar achter mij kwam te liggen was Alexandre, daarna bleef het jaren rustig. In 1937 werd broer Constantin bijgezet en begin oktober 1944 Julie Louise, de weduwe van Alexandre. Die winter van 1944 werd een ramp. Op 23 december om 14.45 uur stortte een bom neer op het Schoonselhof. Wég twintigjarige schoonheid, voorbij twee decennia rust. Je wordt opengerukt, uit de hengsels gelicht en uit pure miserie gewoon tegen de grond gezet. Verlaten door familie, vriend en vijand. Begin jaren vijftig wou een Franse erfgenaam heel de “caveau” zelfs verkopen, deur inbegrepen ! Tot een stel goeie zielen zich over deze ouwe deur van tachtig ging ontfermen. Ze trekken je recht, masseren je, geven (schouder)klopjes, halen schoonheidsproducten boven en bewonderen je. Enfin : eindelijk klaar voor een tweede leven vol gratie en glorie. Lente 2005 : ‘t was duister, ze waren met drie of vier en ze nemen je mee naar godweetwaar. En nu, nu lig je daar, je weet niet waar. Welke toekomst wacht nu ? Een ouwe deur mag je niet verplanten !

Jacques’ verdwenen bronzen deur zette mij aan het denken. Hoeveel V-bommen zijn eigenlijk op het Schoonselhof gevallen ? Na een beetje opzoekwerk kwam ik tot 5 inslagen op het Schoonselhof zelf en nog een paar in de omgeving :

Schoonselhof :
17 oktober 1944 10.15 uur
23 december 1944 14.45 uur
2 januari 1945 17.00 uur
5 februari 1945 14.45 uur (1 dode en 3 gewonden)
8 maart 1945 15.21 uur

Elders is de schade toegebracht door de V-bommen reeds jaar en dag hersteld maar de verdwenen deur bracht die koude, angstige winter weer in herinnering. De allereerste V-bom dateert van 7 oktober 1944 (Brasschaat) en werd op vrijdag 13 oktober (men zou er bijgelovig van worden) gevolgd door deze bij het Museum voor Schone Kunsten. 30 maart 1945 was het einde van “175 dagen terreur”.
Terug naar de grafkapel van Nicolopulo. Op de architraaf boven de neo-Dorische zuilen en de Egyptiserende deuropening staat een Griekse tekst, die vrij vertaald luidt : “Wie op een mooie wijze gestorven is, wordt opnieuw geboren.” De deur is niet mooi maar hardhandig aan haar einde gekomen en zal geen wedergeboorte kennen tussen dieven, grafrovers en helers. Kon ik, Kato van Antwerpen, maar een vloek uitspreken !

Bron : “Antwerpen onder de V-bommen 1944-1945” door Koen Palinckx, een uitgave van Pandora, Antwerpen, 2004. Verschenen ter gelegenheid van de herdenkingstentoonstelling in het Koninkijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (5 september - 28 november 2004).


Tanto Kato