Nieuwsbrief Nr. 22 - maart 2005

Waarom sterven we?Johan Moeys pleegde volgend artikel


In de meeste gesprekken over de dood steekt er steeds dezelfde metafysische vraag de kop op: waarom sterven we?
           
Eén antwoord komt van de traditionele Fiji overlevering:
Toen de eerste man, de vader van de menselijke soort begraven werd, kwam er een god voorbij het graf en vroeg wat dit betekende, want hij had nog nooit eerder een graf gezien. Nadat hij de nodige informatie had gekregen van de personen rond de begraafplaats dat zij zonet hun vader hadden begraven, zei hij: “Begraaf hem niet, graaf het lichaam terug op.” “Nee,” reageerden ze, “we kunnen dat niet doen. Hij is al vier dagen dood en hij stinkt.” “Toch niet”, smeekte de god  “graaf hem op en ik beloof je dat hij weer zal leven.” Maar ze weigerden de goddelijke bede uit te voeren. De god verklaarde dan: “Door ongehoorzaam te zijn hebben jullie je eigen lot bepaald. Had je je voorvader opgegraven, dan had je hem levend gevonden, en jullie zelf zouden wanneer je deze wereld verlaat, begraven worden zoals bananen voor vier dagen, waarna jullie zouden opgegraven worden, niet rot maar rijp. Maar nu, als straf voor jullie ongehoorzaamheid, zullen jullie sterven en rotten.”
 
De Navajo hebben een meer praktisch antwoord.
Volgens de legende toen ze op de wereld verschenen, kwam de vraag “zouden ze voor eeuwig leven of sterven?” Coyote kwam langs en loste de vraag op door een steen in het water te gooien. Als deze bleef drijven, zouden ze leven, als hij zonk zouden ze sterven. De steen zonk en de Navajo werden boos, maar Coyote legde uit (in een zeer traditionele Navajo manier) dat “Als we allemaal leven en blijven toenemen zoals in het verleden zal de aarde te klein worden om ons te herbergen, en er zal geen plaats meer zijn voor graanvelden. Het is beter dat we elk slechts een beperkte tijd op deze aarde verblijven, dan vertrekken en plaats maken voor de kinderen.” De mensen zagen de wijsheid van zijn woorden in en schikten zich in hun lot.
 
Volgens de joodse traditie zei God, voordat hij de mens maakte:
De hemelsen planten zich niet voort, maar ze zijn onsterfelijk. De wezens op aarde planten zich voort, maar zij sterven. Ik zal de mens maken als de vereniging van de twee, zo dat wanneer hij zondigt, als hij zich als een beest gedraagt, hij overwonnen zal worden door de dood. Maar als hij afziet van zonde, zal hij voor eeuwig leven.
 
Nadat Adam de zonde van ongehoorzaamheid had begaan, leverde God de hele dierenwereld aan de Engel des Doods. Als een van de straffen voor het aanbidden van afgoden zorgde God dat de lichamen van de dode mensen rotten.
 
Wetenschappers vragen zich niet alleen af waarom we sterven, maar ook waarom sterven we wanneer we sterven, rond de leeftijd van 70 tot 80 jaar in westerse landen. Hoewel de relatieve snelle wisselingen van mensenlevens genetische verschillen vertonen in verschillende omgevingen, zijn er andere organismen, zoals sommige bomen, die duizend jaar of meer kunnen worden.
 
Johan Moeys