Nieuwsbrief Nr. 21 - januari 2005

Archiefbeelden SchoonselhofTante Kato las het boek van Staf Schoeters


Ik kreeg hulp vanuit een onverwachte hoek, Tante Kato besprak voor mij het boek Archiefbeelden Schoonselhof van Staf Schoeters, met foto’s van Bib. 18 €. Tempus Publishing Group Ltd.

Als ik in de stad ben, neem ik geregeld het gratis stadsmagazine voor Antwerpen Zone 03/ mee. Zo ook het nummer van 8 december waarin Jacques Buermans en Staf Schoeters broederlijk verenigd zijn in een Schoonselhof-interview. De eerste -ik noem buurman Jacques altijd de buurman van het Schoonselhof en soms Sjakie van den hoek- hoef ik niemand voor te stellen, de tweede ken ik van enkele thrillers, die ik met plezier gelezen heb. Ik hield vooral van Ochrana (1994), een boek dat zich deels afspeelt in het Antwerpen van de Wereldtentoonstelling van 1885. Aanleiding van het dubbelinterview was het verschijnen van Staf  Schoeters’ fotoboek “Archiefbeelden Schoonselhof”.

Toen ik buurman Jacques feliciteerde met het artikel in de 03 vroeg hij schoorvoetend of ik het nieuw verschenen boek wou bespreken. Vlug als kwik als hij is, zat geen uur later een exemplaar in mijn brievenbus. De enige Schoonselhof-boekjes die ik tot nu toe kende waren die van Jean Emile Driessens & Renaud (1993) en uiteraard het gratis wandelgidsje van de Stad Antwerpen (2000). Méér werken zullen binnenkort gepubliceerd worden maar ik was prettig verrast met het exemplaar van Staf Schoeters en Bib. Ik was gecharmeerd door de sepia foto op de omslag, die bracht mij direct in de Allerheiligensfeer uit mijn kindertijd, toen er alleen grote witte (en gele ?) chrysanten bestonden, toen een bloempot nog in gazettenpapier verpakt werd, toen het begin november zeer koud was en men vreesde dat de witte chrysanten ros gingen uitslaan van de vorst. Jammer dat nergens vermeld wordt waar en wanneer die foto genomen werd. Ik heb de krant rond de bloempot met een vergrootglas bestudeerd en kan er hoogstens een Innovation-reklame op veronderstellen. Is het jongetje tussen oma en opa de kleine Staf Schoeters ?

Het fotoboek zelf is niet retro. Het 128 bladzijden tellende werk telt maar liefst 226 foto’s, een serieuze opdracht! Begraafplaatsen zijn een dankbaar onderwerp maar zeer moeilijk in beeld te brengen: nooit zijn de omstandigheden optimaal, altijd valt ergens een schaduw, vaak die van jezelf, een plant woekert, het licht valt verkeerd, andere graven staan in de weg, het graf is te groot, te hoog of te laag, de tekst is niet te lezen, enz... Kortom: de levenden die de grafzerken ontwerpen, bestellen en uitvoeren maken het de fotograaf niet makkelijk. Hoe vaak heb ik, gewone amateur, niet staan vloeken omdat ik het er niet op kreeg. “Archiefbeelden Schoonselhof” is tot nu toe het meest uitgebreide Schoonselhof-fotoboek, de meest complete gids. Het handige, soepele formaat is ideaal voor een rondwandeling. De teksten zijn kort en krachtig. Ik, Kato blijf natuurlijk met honger zitten. Zoals U misschien al weet, bestudeer ik meestal één graf in de diepte (!) en vertel ik honderduit over de mens die er begraven ligt. Volgens mij had iets meer informatie, iets meer biografische gegevens best gemogen. Ook bij hoofdstukken 4 en 5 knort mijn maag: ik had er liever meer perkvermelding bij gezien. En dan nog wat: een personenregister zoals in het gidsje van 1993 is zeer handig.

Over de kwaliteit van foto’s en druk kan en wil ik niet oordelen. Ik zou enkele dingen anders doen: de schattigste kariatiden aller tijden van onze Nicole van Goethem (p. 72) zou ik in close-up brengen. Waarom is het graf van Renier Van Der Velde (p. 50) landschap afgedrukt ipv portret ? Ik mis het graf en de “chocoladeletters” van chocolatier Burie. Maar hoedje af voor het werk van jaren. Dat er lang aan dit fotoboek gewerkt is wordt o.a. geïllustreerd op bladzijde 55 waar men Paul Van Ostayens graf met twee verschillende begroeiingen ziet. Mogelijk is de tekst van Victor Driessens (p. 34) een tijdje geleden geschreven want er wordt nog verwezen naar “thans K.N.S.”. Vermoedelijk dateert de laatste foto van zomer 2004: het pas gedolven graf van Freddy De Vree ligt nog onder de bloemen bedolven. Nooit kan zo’n boek afraken of volledig zijn. De laatste letter is geschreven, de laatste foto is genomen en ziedaar: er wordt een herdenkingsmuur voor uitgestrooiden gebouwd tegenover het crematorium. Zelfs in de dood kan men niet bijblijven.

Tot slot : ik leg de drie foto’s van Ferre Grignards grillige grafsteen naast elkaar en kies voor stadsfotograaf Michel Detobel. Nu wachten op het product van het duo Havermans-De Keyzer.

Tante Kato