Nieuwsbrief Nr. 14 - november 2003

Een Schotse meevaller: EdinburghGreyfriars een begraafplaats met een geschiedenis


Greyfriars begraafplaats met geschiedenis

Eens een weekeindje Edinburgh meegepikt. Een bezoek gebracht aan het kasteel, genoten van de taptoe en de daarbijhorende culturele activiteiten en niet naar de Schotse hoofdstad getrokken om de funeraire kant van Edinburgh te bezoeken. Maar op mijn tocht door de stad kwam ik toch enkele interessante begraafplaatsen tegen.

Vlakbij Princess Street ligt St Cuthbert's. Geen documentatie te bekomen en daarom nogal moeilijk om de daar ter aarde bestelde belangrijke figuren te ontdekken. Hier ligt, ondermeer, John Napier (1550-1617), de uitvinder van de logaritmes. Een Keltisch kruis siert de laatste rustplaats voor Alexander Nasmyth (1758-1840), landschaps- en portretschilder en ingenieur van stoomschepen. Verder treffen we hier de schrijvers Susan Ferrier (1782-1854) en Thomas de Quincey (1785-1859) aan. Enkele imposante graftombes op de laatste rustplaats voor David Dickson (+ 1842) en advocaat Robert Jameson. Hier ligt ook George Kemp (1795-1844), de architect van ondermeer het Scottmonument aan de nabijgelegen Princess Street.

Iets buiten het centrum ligt Dean Cemetery. Hier treft men de tombes voor Hector Mac Donald (1813-1903) en James Steelbar (1830-1904) aan. De bekendste bewoners zijn zeker de gebroeders Patrick Nasmyth (1787-1831), landschapsschilder en James Nasmyth (1808-1890), ingenieur. Hij ontwikkelde een stoommachine.

Aan Candlemaker Row, dichtbij de ingang tot het kasteel, ligt Greyfriars Churchyard. Een beknopt en handig gidsje is aan de ingang te koop. De naam komt van het klooster der Franciscanen dat hier, tot in 1558, stond. De begraafplaats was het toneel van belangrijke gebeurtenissen uit de Schotse geschiedenis. In de kerk werd, in 1638, de “National Convenant” getekend. Na de slag bij Bothwell Bridge, in 1679, werden 1200 Convenanters gevangen genomen. Ze werden op de begraafplaats maandenlang gevangen gehouden in een openlucht concentratiekamp.
 
De zuidzijde van de begraafplaats wordt nu nog steeds “Convenanters’ Prison” genoemd. De eerste die hier begraven werd was, in 1606, John Jackson. De oostelijke en de westelijke muur bevatten een aantal monumenten uit het begin van de 17de eeuw. Onder het monument voor de martelaars liggen een honderdtal overledenen van de oorlog tegen de Convenanters.
We treffen hier ook een aantal prachtige mausolea aan. Een mausoleum uit 1684 siert de laatste rustplaats voor de, in 1681 overleden John Bayne of Pitcarlie. William Adam (1689-1748), architect, brouwer en ondernemer kreeg een mausoleum voor de familie opgericht door zijn zoon in 1753. George Mackenzie of Rosehaugh (+ 1691), een rechter kreeg een mausoleum van de hand van James Smith.
 
Daarnaast zijn er nog prachtige graftombes te ontdekken. Een bloemlezing. George Watson (+ 1723), handelaar. Het familiegraf voor Elisabeth Paton (+ 1676). Monument, opgericht door zijn dochter in 1726, voor William Carstares (+ 1715), predikant. Hugh Cunnigham of Craigend (+ 1705), troonopvolger ten tijde van Queen Anne.
Arts en anatomieleraar James Bortwick of Stow (+ 1676) kreeg een merkwaardig monument met skeletten. Op de laatste rustplaats voor Allan Ramsay (1685-1758), theatereigenaar, dichter en schrijver van “The Gentle Shepherd” vinden we volgend epitaaf “Tho' here you're buried, worthly Allan, We'll ne'er forget you, canty Callan, For while your Soul lives in the sky, Your Gentle Shepherd ne'er can die”. Op Greyfriars ligt ook historicus en dichter George Buchanan (1506-1582).
 
Een geliefde hond:
 
Het meest bezochte graf is dit voor politieman John Gray (1813-1858). Niet omdat Gray zo’n beroemd iemand was maar omwille van zijn hond. De terriër hield 14 jaar de wacht bij het graf van zijn meester. Burgemeester William Chambers redde de hond van de dood door de hondenpenning te betalen en hem een halsband te geven. Toen Bobby, in 1872, stierf  werd hij naast zijn John Gray begraven. Barones Burdett-Coutts was zo getroffen door het verhaal van “The Greyfriars Bobby” dat zij een bronzen beeld bij een drankfontein liet oprichten in de onmiddellijke omgeving van de begraafplaats. 

Tekst en foto's : Jacques Buermans

Meer over de hierboven besproken begraafplaatsen in volgende publicaties:
 
WHO LIES WHERE, a Guide to Famous Graves, Michael Kerrigan, Fourth Estate London 1995, 1 85702 258 0.
 
GREYFRIARS KIRKYARD EDINBURGH, The Society of Friends of the Kirk of the Greyfriars Kirkyard Trust 1996.