Nieuwsbrief Nr. 116 maart/april 2020

Symbolen en hun betekenis


Omdat de mensen vroeger niet konden lezen werden symbolen gebruikt i.p.v. tekst.
Funeraire kunst heeft betrekking op alle uitingen van kunst en symboliek die aangebracht zijn op graven en begraafplaatsen. Over het algemeen worden hiermee symbolen bedoeld.      

Tekst: Alfons Vekemans
 

Afgebroken zuil
Plotseling (veelal jonge) afgebroken leven
 
Schuin afgesneden zuil
Plots overleden
 
Anker
Standvastigheid, vastberadenheid en trouw. Ook symbool voor zeelieden
 
Doodshoofd met gekruiste beenderen
Kortstondigheid van het leven en de betrekkelijkheid van alle aardse bezit
 
Eik
Sterkte, onsterfelijkheid en eeuwig leven
 
Gesluierde urn
Oud Romeins symbool voor dood en rouw. De sluier op de asurn is het symbool voor het afdekken of bedekken van het leven
 
Ineengrijpende handen
Liefde, trouw en verbondenheid tussen man en vrouw
 
Klimop
Eeuwig leven (altijd groene bladeren). Vasthouden van herinneringen en verbondenheid tot in de dood (het hechten).
 
Korenaren
Eucharistieviering of Avondmaal
 
Lauwerkransen
Onvergankelijkheid en eeuwig leven, overwinning, roem en eerbetoon
 
Laurier
Blijvend groen
 
Gietijzeren olielampje
Eeuwige licht
 
Twee met elkaar verbonden ringen
De hemel en de aarde en de verbondenheid van twee mensen
 
Schelp
Graf dat de mens omsluit na zijn dood voor hij mag opstaan. Symbool voor pelgrims en bedevaarten. Ook van vruchtbaarheid, liefde, huwelijk en leven
 
Neergehouden toorts of gedoofde fakkel
Gedoofde leven
 
Treurwilg
Rouw en verdriet
 
Zandloper
 Symbool voor het  aardse (tijdelijke) leven
 
Gevleugelde zandloper
Kortstondigheid van het leven en het gestadig naderen van het stervensuur. De omkeerbaarheid van de zandloper wordt in de christelijke traditie gezien als het nieuwe leven na heropstanding.
De betekenis van de vleugels is dat het leven vervliegt.
 
Zeis
Dood. De dood wordt ook wel de grote maaier genoemd, die oogst aan het eind der tijden.
Onverbiddelijkheid van de dood.
 

Christelijke symbolen

Biddende handen

Overledene was christelijk
 

Christus - Christus aan het kruis

Jezus, de Verlosser, de Messias, de zoon van God.

Lijden van Christus tot verlossing van de mensheid en het geloof in wederopstanding

 

Engeltje met vleugels

Onschuldig kind dat als engel naar God vliegt

 

Opengeslagen boek (bijbel)

Band van de overledene met de bijbel

 

Kruis

Voor het een algemeen christelijk symbool werd het symbool van verzoening, synthese tussen hemel en aarde en de 4 windrichtingen

 

Kruis in stralenkrans

Dag der heropstanding

 

Overlijdenskruisje

Teken van het einde van het aardse leven. Christus stierf aan het kruis

 

Miskelk

Symboliseert de christelijke religie en eucharistieviering. Vrijwel uitsluitend op priestergraven

 

Palmtak

Overwinning op de dood; intocht van Jezus in Jeruzalem; teken voor martelaren.

 


Dieren


 
Adelaar
Opvliegen van de ziel naar de goden; op de kerk neerdalende genade van de geest
 
Duif
Vrede (met palmtak of olijftak in de snavel), verzoening, liefde; eenvoud, onschuld en zuiverheid
 
Duif zittend op grafsteen
Ziel van de overledene die krachten verzamelt voor de reis naar de hemel
 
Hond
Trouw en waakzaamheid
 
Konijn
Vruchtbaarheid, op kindergraven als symbool van liefde voor dit (knuffel)dier
 
Lam
Lam Gods dat de zonden der wereld draagt, een symbool van gelovigen en martelaren.
Bij kinderen: reinheid en onschuld
 
Leeuw
Kracht, macht, krijgshaftigheid
 
Pauw
Verheerlijking en opstandig
 
Slakkenhuis
Harmonie door zijn harmonisch gevormde spiraalvormig huis. Ook symbool van zelfgenoegzaamheid, de slak draagt zijn hele bezit met zich mee.
 
Slang
Leven en dood, gif en genezing; schranderheid
 
Staartbijtende slang
Oneindigheid
 
Cirkel
Is slang met mond aan de staart. Is symbool voor het eeuwige leven
 
Uil
Nacht en dood
 
Visje
Teken van de eerste christenen (Jezus Christus: visser van mensen)
 
Vlinder
Kortstondigheid van het leven; bij het sterven van de mens ontstijgt de ziel uit haar stoffelijk omhulsel zoals een vlinder uit haar pop; wedergeboorte; onsterfelijke ziel
 
Zwaan
Eeuwige trouw

Hobby

 
Trompet, fiets, schilderspalet, zeilboot, zangvogel, gitaar, voetbal,
 

Beroep

Esculaap (arts), schaal en slang (apotheker), ploeg (boer), hoefsmid, bijenkorf (imker), weegschaal (jurist), troffel en steenbeitel of haak, steenbeitel, schietlood en troffel (metser), harp, luit en muziekstandaard (muzikant), waterkraan, soldeerhamer of ijzer en vlam (loodgieter), aambeeld, tang en hamer (smid), passer, steenbeitel en ronde hamer (steenhouwer), rechthoek, houtboor, beitel, bijl en boomzaag (timmerman)


Afkortingen

D.O.M.: Deo Optimo Maximo (aan God, de beste en hoogste, gewijd)
R.I.P.: Requies’ca(n)t in Pace (hij/zij ruste in vrede)
JHS:    Jesus Hominum Salvator (Jezus de redder der mensen)