Nieuwsbrief Nr. 111 - mei 2019

Funeraire symboliek: De papaverbolEen foto van kunstenaar Walter Brems


De slaapbol is één van de meest voorkomende afbeeldingen van een plant op graftombes. De papaver (narcotisch vanwege het melksap (opium), dat niet alleen verdovend werkt, maar ook tot de dood kan leiden), is het symbool van Hypnos, Griekse god van de slaap, die met papaverbollen in het haar getooid wordt afgebeeld en van zijn zoon Morpheus, god van de dromen. Hypnos is tevens een zoon van Nyx, de godin van de nacht en tweelingbroer van Thanatos (personificatie van de dood), die allen vaak getooid werden met een krans van papaverbollen of met een papaverbol in de hand, waardoor dit het symbool bij uitstek was voor het eeuwig inslapen, de onherroepelijke dood. Bij Ovidius lezen we dat Hypnos en zijn zonen in de onderwereld (de Hades) vertoefden in een grot omgeven door papavers aan de oever van de Lethe, de rivier der vergetelheid, waarvan de schimmen (de doden) het water dronken om hun aardse (ellendig) bestaan te vergeten.
Dit heidens symbool van het eeuwig inslapen houdt in dat er van een leven na de dood geen sprake kan zijn, waardoor de papaver als vrijzinnig geïnterpreteerd moet worden en dus buiten de christelijke context valt…