Nieuwsbrief Nr. 108 - november 2018

Funeraire symboliek: De zandloper


Een foto van kunstenaar
Walter Brems:


De zandloper is het attribuut van Chronos, een Griekse mythologische figuur die als erg belangrijk in de funeraire iconografie kan beschouwd worden. Chronos is de personificatie van tijd, en wordt meestal als een gevleugelde en baardige oude grijsaard voorgesteld. De zandloper verwijst naar het kortstondige van het bestaan, naar de vergankelijkheid van het leven, de tijd die wegvloeit en dus naar het onafwendbaar naderen van het stervensuur. Als funerair symbool bemerken we de zandloper voor het eerst in de late middeleeuwen, maar het is vooral vanaf het einde van de zestiende en het begin van de zeventiende eeuw, dat Chronos’ attribuut populair wordt in de funeraire beeldtaal.
De gevleugelde zandloper is in een correcte weergave voorzien van één duivenvleugel en één vleermuisvleugel, symbool voor de tijd tussen dag en nacht, tussen leven en dood. Helaas vinden we al te vaak afbeeldingen op onze oude 19de-eeuwse begraafplaatsen waarbij we enkel duivenvleugels waarnemen, waardoor de intens diepgaande symboliek een beetje aan ons voorbij gaat...

                     www.walterbrems.be