Nieuwsbrief Nr. 108 - november 2018

Ons oudste lid, niet alleen door zijn lidmaatschap maar ook in jaren!Louis Van Dyck: Grafzerkje van het eerste uur


Iedereen die ooit al eens aansloot tijdens een rondleiding van Grafzerkje, ontmoette ongetwijfeld ’de nestor’ van onze vereniging: Louis Van Dyck (90). Steeds in het gezelschap van een vriendin, Mathilda Goelen (84), met wie hij het graf van Alice Nahon verzorgt en het zo weer in de belangstelling brengt.
Naast het graf van Nahon, dat hij ondertussen in peterschap heeft, ontfermt hij zich ook nog over een drietal andere graven.
Jaarlijks had Louis de gewoonte stil te staan bij de periode rond Allerheiligen en Allerzielen. Hij zette dan zijn gedachten op papier en deelde het met ons. Maar omdat zijn ogen de laatste jaren achteruit gingen, stuurde hij vorig jaar zijn laatste bedenking.
Niet alleen was dit een reden om bij Louis langs te gaan maar ook mocht onze redactie een bedankbrief voor zijn inzet voor het graf van Alice Nahon ontvangen!

Louis werd in Mechelen op 18 juli 1929 geboren en heeft daarmee bijna 90 jaar op de teller staan. Je zou denken dat hij toch wel graag een eeuw zou willen halen?  Neen hoor, daar is hij helemaal niet op uit. Elke ’gezonde’ dag is gewoon meegenomen.
 
Tekst: Lin Verbeemen,
fotos: Louis Van Dyck,
Jacques Buermans en
Lin Verbeemen
We spreken op een ochtend af om samen naar het Schoonselhof te trekken want hij heeft heel wat  te vertellen. Tijdens ons voorafgaand gesprekje in zijn woonkamer gaat de telefoon. Hij loopt hij tocht wel, tot mijn verbijstering, in looppas naar die telefoon, zeker!!!
Daarna vertelt hij dat hij tot zijn 76ste levensjaar een tiental keer de Grote Trek van de scouts naar Scherpenheuvel mee uitwandelde - 57 km tot aan de finish. ’s Morgens om 6 uur vertrok hij op de markt in Antwerpen, maar dat vroege uur werd hem te veel van het goede en stopte ermee.
Daarnaast organiseerde hij zelf wandeltochten en ging elke eerste dinsdag van de maand op wandel in Mol. Daar zat Mathilda aan de inschrijvingstafel en raakte met haar aan de praat. Zo ontdekten ze dat ze een gemeenschappelijke interesse hadden: Alice Nahon.
Louis nodigde haar uit voor een privérondleiding op het Schoonselhof en sindsdien verzorgden ze samen, niet alleen het graf van Alice, maar ook van anderen.
 
Onderweg had hij ook al kennisgemaakt met Jacques Buermans, want ze waren beiden lid van Epitaaf. Deze vzw had in het verleden enkele busreizen rond de Brusselse begraafplaatsen georganiseerd, wat bij Louis bijzonder in de smaak viel. Maar het initiatief verwaterde waarop Jacques besloot zelf rondleidingen te gaan organiseren. En Louis... die volgde mee.
Terwijl de leeftijd op Louis geen vat blijkt te krijgen, heeft Mathilda het vanwege de ouderdomskwaaltjes wel moeten laten afweten. Maar Louis houdt haar heel trouw op de hoogte van het reilen en zeilen op het Schoonselhof!

Louis Van Dyck draagt zorg voor het graf van Burger: Willem Burger

(° Rotterdam 25/07/1853 - ? Antwerpen 09/01/1933) is het enige graf dat Louis niet in peterschap heeft, maar wel onderhoudt. Mijnheer Burger liet zijn fortuin aan zijn geboortestad Rotterdam na. Een deel ervan ging naar het museum Boijmans van Beuningen. De Stichting Volkskracht wou hem daarvoor eren door een gedenkplaat te plaatsen. Het graf was op dat ogenblik echter onverzorgd. Jacques Buermans sprak Louis weer aan voor het nodige poetswerk en de gedenkplaat werd geplaatst.
Uiteraard zakte een delegatie van de stichting Vokskracht af naar Antwerpen maar zij reden hopeloos verkeerd. Uiteindelijk belden ze Jacques op met de melding dat ze aan de Maas stonden! Uiteindelijk bleek dat ze in werkelijkheid aan de Waalse Kaai stonden, waarop Jacques hen ging halen.
Iedereen tevreden en er werd een bedrag van 2500 euro geschonken voor het verdere onderhoud. Van dit bedrag werden diverse instrumenten en gebruiksvoorwerpen aangekocht die nog steeds door onze vzw gebruikt worden voor het onderhoud van graven.  

De gedenkplaat die nog door William Windey geplaatst werd.
Tijdens onze rondwandeling kon Louis het niet laten zijn borsteltje boven te halen!

Hoe kwam Louis Van Dyck aan zijn 4 peterschappen:

Alice Nahon (° 23/08/1896 - † 21 mei 1933)

In 1996 stond hij aan haar overwoekerd graf en merkte hij op dat ze precies 100 jaar geleden, in 1896, geboren werd. Het was dus het ideale moment voor een poetsbeurt. Hij stapte naar de administratieve dienst op het kasteel van het Schoonselhof met vraag of hij het graf mocht onderhouden en hij kreeg een positief antwoord.
Louis vroeg het peterschap aan, dat door de gemeenteraad goedgekeurd werd. Sindsdien waakt hij samen met Mathilda over Nahon.
Telkens Louis een privé-rondleiding geeft, zal hij als afsluiter steeds enkele paragrafen uit het gedicht ”Rozen” aan haar graf citeren.
Het feit dat er nog steeds interesse is voor Alice Nahon, bewijst het bezoek van een leerkracht die met haar leerlingen een week voor ons interview nog hulde brachten aan het graf. Louis wordt tijdens zijn werkzaamheden op de begraafplaats vaak aangesproken door mensen die er op staan hem daarvoor te bedanken.

Alexander Struyf (° Antwerpen 24/01/1852 - † Ukkel 26/03/1941)

Op hetzelfde ereperk. Gewezen directeur van de Mechelse tekenacademie, Een kleine steen, volledig verwaarloosd en het eerste wat je zag bij het betreden van het perk. van  Alice Nahon.  Volgens Louis absoluut geen zicht. Hij vroeg ook voor dit graf het peterschap aan en sindsdien wordt het regelmatig voorzien van bloemen. 

Baron Henri Leys (Antwerpen ° 18/02/1815 - 26/08/1869)

Baron Henri Leys is een ander verhaal. De man ligt vandaag op een rond punt op het Schoonselhof. Zijn eenvoudige grafmonument lag er lang erg verwaarloosd bij. Hij was kunstschilder en een belangrijke vertegenwoordiger van de Antwerpse school. Leys kreeg als eerbetoon niet alleen een eigen eigen straat in Antwerpen, maar ook een bronzen standbeeld kort bij de Frankrijklei. Zijn vroegere woning in de Leysstraat moest echter plaats maken wegens verbredingswerken aan de straat.
De verwaarlozing van het graf was echter een doorn in het oog van Jacques, want hij passeerde regelmatig tijdens zijn rondleidingen en vroeg opnieuw aan Louis of hij zich ook over dit graf kon ontfermen. Gelukkig voor Louis moet hij het gras niet maaien of de haag snoeien, dat neemt de groendienst van het Schoonselhof voor zijn rekening.
Ook voor dit graf kreeg Louis het peterschap.

Frits Sano (° Antwerpen 08/02/1871 - † Geel 04/09/1946)

Door zijn regelmatige wandelingen in de Kempen kreeg hij interesse in mijnheer Frits Sano (° Antwerpen 08/02/1871 - † Geel 04/09/1946). Louis ontdekte dat deze man zijn laatste rustplaats op het Schoonselhof was en vroeg gelijk het peterschap aan.
Frits Sano werd als directeur van het Stuyvenbergziekenhuis weggepromoveerd naar Geel omdat hij Nederlands sprak, wat in die tijd niet echt geapprecieerd werd.
Met zijn achtergrond als psychiater, werd hij directeur van de kolonie in Geel waar hij het leven van de patiënten probeerde te verbeteren door ondermeer badhuizen te laten bouwen.
Tijdens de oorlogsjaren logeerden er niet alleen Joodse patiënten maar vonden ook Joodse vluchtelingen er een onderkomen.
De Duitsers gaven echter de opdracht om de Joodse patiënten te deporteren. Op de dag dat ze effectief zouden opgehaald worden, gebeurde er een aanslag op het Antwerpse hoofdkwartier waardoor de Duitsers uiteindelijk nooit kwamen.
De opdracht werd vergeten omdat de dag nadien het leven gewoon verder ging.`