Nieuwsbrief Nr. 105 - mei 2018

Thorvaldsens Museum KopenhagenDe onsterfelijkheid van Bertel Thorvaldsen


Voor wie gek is op de 18de en 19de-eeuwse kunst – en in het bijzonder de beeldhouwkunst – die moet beslist eens een bezoekje brengen aan het ‘Thorvaldsens Museum’ in Kopenhagen. Bertel Thorvaldsen (1770-1844) werd één van die beeldhouwers die de beelden van de Klassieke Oudheid in het kader van neoclassicisme nieuw leven inbliezen.
Enkele van zijn beelden spreken ook over de dood, sterven en onsterfelijkheid, al is dat niet altijd zo eenvoudig te ontcijferen. Je moet immers al flink thuis zijn in die mythologie, om alle beelden te kunnen ontcijferen. Eén van zijn meest bekende werken is misschien wel het beeld ‘Ganymedes en de adelaar van Jupiter’ (1877). Velen kennen het beeld, maar weinigen kennen de mythe die er achter schuilgaat…


Volgens de Griekse mythologie werd Zeus (bekend voor zijn amoureuze escapades in de meest eigenaardige vormen) verliefd op de knappe prins Ganymedes. In tegenstelling tot de diverse vormen waarin hij vele vrouwen op aarde ging bezoeken (denk maar aan Europa die bezoek kreeg van Zeus in de vorm van een stier), besloot Zeus dat hij de knappe prins dichter bij zich wilde hebben en ook voor altijd wilde houden. Hij gaf zijn adelaar dan maar de opdracht om Ganymedes te ontvoeren naar de Olympos, de berg waar volgens de mythen de goden vertoeven. Daar werd de prins opgedragen om te zorgen voor een bijzonder geliefd godendrankje. Sommige versies spreken van ‘mede’, ooit bij ons bekend als een lekker bierachtig drankje. Andere versies vertellen echter dat de jonge prins de eeuwige jeugd verkreeg en in ruil het elixir van onsterfelijkheid mocht/moest schenken aan de goden. Er restte de jonge prins niet veel meer dan het aanvaarden van zijn lot. Die aanvaarding wordt door Thorvaldsen uitgebeeld in de vorm van de prins die de adelaar die hem ontvoerde te drinken geeft en verzorgt…
 
Maar dit beeld is niet het enige bijzondere dat dit museum te bieden heeft. Want naast een museum is deze plek ook een mausoleum, dat nog tijdens het leven van de kunstenaar werd ingericht als museum. Alsof hij zelf een beetje onsterfelijk wilde worden, werd Thorvaldsen er ook begraven, en wel onder de binnenkoer van het museum. Zijn graf wordt gemarkeerd door een heel eenvoudige constructie, bedekt met planten. Wie het niet weet, zou er zo aan voorbij kunnen gaan…

Tekst  en foto's : Tamara Ingels


Foto: Het beeld Ganymedes en de adelaar van Jupiter (een beeld gemaakt in 1817, door de Deens/Ijslandse beeldhouwer Bertel Thorvaldsen).