Nieuwsbrief Nr. 11 - mei 2003

UitvaartmuseumNederlands museum komt er weldra


Nederland krijgt binnenkort zijn uitvaartmuseum. Grafzerkje Wim Vlaanderen is een van de bezielers van het museum dat eind 2003 uit de startblokken zou moeten schieten. In tegenstelling met België zou dit uitvaartmuseum wel toegankelijk zijn voor bezoekers en niet de dada worden van enkele elitaire gegadigden. Grafzerkjes zullen wel weten wat ik daar mee bedoel. Het museum komt bij de Nieuwe Oosterbegraafplaats in Amsterdam. Informatie is te verkrijgen op [email protected].
Marc van Dijk, student aan de Universiteit van Amsterdam interviewde de secretaris
Hans Salemink en schreef een artikel onder de aanhef: Museum van de dood.
De volledige tekst van het artikel:
Bron: Marc van Dijk
[email protected]

Museum van de dood
Amsterdam, 19 februari - In andere Europese landen bestaan ze al, maar Nederland kent nog geen museum van de dood. De Stichting Nederlands Uitvaartmuseum hoopt daar verandering in te brengen. Als het aan de initiatiefnemers ligt, wordt eind dit jaar een begin gemaakt met de realisatie van het museum op begraafplaats De Nieuwe Ooster in de Watergraafsmeer. De beheerder van het terrein en de stadsdeelvoorzitter zijn enthousiast over de plannen, waaraan de stichting sinds 1990 werkt. Enige probleem tot nu toe: de financiering.
Volgens de website van het museum in oprichting is er in ons land te weinig aandacht voor funeraire zaken: 'Alsof de dood en de rituelen die daarmee verbonden zijn, geen deel uitmaken van onze cultuur.' Hans Salemink, secretaris van de stichting, ziet dan ook een grote toekomst voor het museum. 'De vaste collectie zal in het begin vooral bestaan uit de interessante verzameling die een van de initiatiefnemers heeft aangelegd. Maar we zullen ook thematentoonstellingen houden. Bijvoorbeeld over de doodsbeleving in andere culturen, de geschiedenis van de rouwpostzegel, de rouwadvertentie of het overlijden van bekende personen. Het wordt een levendig museum, met aandacht voor rouwverwerking en educatie voor scholen.
'Het museum wordt gehuisvest in de voormalige directeurswoning op de Amsterdamse begraafplaats De Nieuwe Ooster. Salemink: 'De locatie vormt een unieke combinatie van begraafplaats en uitvaartmuseum. Met De Nieuwe Ooster gaan we activiteiten organiseren, zoals rondleidingen door het historische park en het museum.
'Aan enthousiaste reacties en morele steun hebben de initiators geen gebrek. In het comité van aanbeveling bevinden zich onder meer burgemeester Job Cohen en de voorzitter van stadsdeelraad Oost / Watergraafsmeer, Evert van der Wall. De financiële onderbouwing verloopt een stuk moeizamer, voor het opstarten van het museum is één miljoen euro nodig. Salemink: 'De overheid voert op dit moment een ontmoedigingsbeleid, dus richten we ons in de eerste instantie op particuliere gevers. Als die het goede voorbeeld geven, kunnen gemeente en stadsdeelraad uiteindelijk niet achterblijven.' 
Salemink vindt het geen bezwaar dat het museum met grote uitvaartondernemingen als DELA en Monuta als sponsors een reclamebord van de uitvaartbranche dreigt te worden. 'Daar is volgens mij niets mis mee, relatiemarketing is belangrijk voor de sponsors. Maar we werken ook samen met allerlei organisaties buiten de branche, zoals de Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond.
'Het 'rijke Nederlandse uitvaartverleden' wordt volgens de stichting verdrongen door het taboe rond de dood, dat in de tweede helft van de twintigste eeuw zou zijn opgekomen. Dat Nederlanders vorig jaar massaal hun verdriet om Pim Fortuyn en prins Claus uitten, lijkt strijdig met dit beeld. Hans Salemink denkt dat er sprake is van een verandering in onze collectieve rouwverwerking. 'Het taboe rond de dood is de laatste jaren duidelijk minder sterk en de beleving wordt persoonlijker. Begrafenissen van bekende personen hebben de Nederlanders aan het denken gezet. Als mensen door een ernstige ziekte weten dat ze komen te overlijden, denken ze tegenwoordig eerder na over de dood en de begrafenis. Ook de uitvaartwereld zelf heeft daar aan bijgedragen, bijvoorbeeld met de campagne: Is er nog koffie na de dood.
'Het belang van het museum wordt er volgens Salemink niet minder om. 'Het behoud en de verdere uitbreiding van onze collectie is nodig om te voorkomen dat een deel van ons cultureel erfgoed definitief verloren gaat.'

Marc van Dijk, redactie Stad: 'Ik wil begraven worden. Dat vind ik een mooier idee dan in vlammen opgaan. Wel heb ik een donorcodicil. Ze mogen alles van me hebben. Ik geloof niet dat er een hogere macht is - als die al bestaat - die zegt: "Je hebt je organen verspeeld, je komt er niet in!" Met een vriend heb ik een weddenschap over wie er eerder dood zal gaan. De eerste van ons die overlijdt heeft verloren, want de ander mag hem op het NOS journaal zwart maken. Dat ik tegen die tijd een onderwerp voor het journaal ben, daar ga ik wel van uit.'