Nieuwsbrief Nr. 11 - mei 2003

Een dodenstad en nog veel meerBarcelona, prachtige stad met enkele dodenakkers een bezoekje waard


Barcelona is een stad die een bezoek meer dan waard is. Een prachtige stad waar elkeen aan zijn trekken kan komen. De liefhebber van architecturale hoogstandjes vindt zijn gading in de bouwwerken van Gaudi en zijn tijdgenoten. Amateurs van gotiek kunnen ronddolen in de Barri Gotic met de kathedraal als hoogtepunt. Zij die houden van gezelligheid kunnen flaneren op de Ramblas. De fan van een dierentuin kan hier Sneeuwvlokje, de enige albino gorilla in gevangenschap, met een bezoekje vereren. Maar ook de Barcelonese begraafplaatsen zijn toch belangrijk genoeg om er enkele uren voor uit te trekken.

Montjuich: de necropolis

Montjuich of het Cemeteri del Sud Est is een echte necropolis, een tuinstad voor de doden. Buslijn 38 stopt vlakbij de oude hoofdingang aan de kant van de zee. In het oudste deel zijn ook de mooiste mausolea te bewonderen. De families Batllo, Salvador Bonaplata, Pascual Coll Portabella en Manuel Malagrida Fontanet kregen een laatste rustplaats die kan tellen. Iets verder treffen we op het graf van George St Noble een afbeelding van de fameuze engel van de Staglienobegraafplaats te Genua aan. In het onderste gedeelte ligt ook Lluis Companys, president van de republiek. Hij was naar Frankrijk gevlucht, werd door de Gestapo aan Franco uitgeleverd en in de nabijgelegen Citadel tegen de muur gezet. In de omgeving liggen ook slachtoffers van het oorlogsgeweld begraven. We treffen hier ook de helden van het Catalaanse anarchisme aan: Ferrer, de vrijzinnige schoolmeester die geëxecuteerd werd als vermeent inspirator van de revolutie van 1909. Durruti, de anarchistische leider die in 1937 sneuvelde tijdens het beleg van Madrid. Zijn begrafenis mondde uit in een spontane manifestatie. Door de mensenmassa bereikte de begrafenisstoet slechts laat in de avond de begraafplaats. Het regende zo hard dat hij slechts 's anderendaags kon begraven worden. Ascaso, een van de legeraanvoerders tijdens de burgeroorlog. Franco verbood indertijd gedenktekens op hun graf. Iets hoger een mooi beeld op het graf van Santacrue-Roig. 
Een mooie mozaïek treffen we aan bij Clapers i Berenguer en een modern mausoleum bij Julio Munoz. Hoger op de enorme begraafplaats liggen, zes verdiepingen hoog, muur na muur, in rechthoekige vakken met een siersteen en een glazen raam daarvoor de gewone burgers begraven. Een begrafenis is, voor ons, een eigenaardig zicht. Na de lijkwagen volgt een vorklift. De kist wordt op de vorklift gelegd, terwijl de rouwenden in een cirkel staan, en wordt in de vrije opening geplaatst door twee gemeentewerklieden. Met een siersteen wordt de opening afgesloten. Overal op Montjuich treft men enorme verrijdbare trappen aan om de graven te onderhouden. Andere nabestaanden hebben hun eigen trapladdertje dat ze, na gebruik, vastklinken met sloten en kettingen tegen de bomen.
Enkele andere Cemeteri :

De begraafplaats van Poble Nou, ook genoemd het Cemeteri del Este, staan mausolea van de rijke Barcelonezen. Caralps, Pratmarso en Andres Anglada y Calzada zijn hoogstandjes. Een must voor de funeraire liefhebber is de graftombe van de familie Llaudet Soller. Op het graf staat een beeld van de dood die zijn doodskus op de wang van een naakte jongeling drukt.  De begraafplaats ligt aan de avenida Icaria en de dichtstbijzijnde metro is Llacuna op lijn 4.
Op het wat afgelegen kerkhof van Sant Andreu staan enkele juweeltjes van Jugendstillgraven. De families Marti Ruis, Benguerel, Vintro, een werk van architect Gordomi en Josep Fusté
Saladrigas zijn daar maar enkele voorbeelden van. Het kerkhof ligt in Garrofers een eind stappen van het metrostation Fabra i Puig op lijn 1.

Interessant tussendoortje

 
In het Institut Municipal dels Serveis Funeraris is een prachtig museum gelegen. Het Museo de Carrosses Funebres bevat meer dan twintig koetsen die de door de jaren heen gebezigd werden voor uitvaarten. Juweeltjes van koetsen zoals de Gotica de Imperial en de Gran Doumon zijn hier te bewonderen maar ook enkele antieke lijkwagens. Daarnaast ook nog ceremoniekledij en allerhande accessoires. Het museum, gelegen aan de Sancho de Avila 2, is geopend op weekdagen tussen 10 uur en 13 uur en tussen 16 uur en 18 uur. Op zaterdagen, zondagen en feestdagen enkel in de voormiddag. Het dichtstbijzijnde metrostation is Marina op lijn 1. Ondergetekende hoopt enkel dat de bezoeker meer geluk heeft dan hij. De persoon die mij rondleidde deed dit dik tegen zijn zin, het bezoek moest op een drafje gebeuren want op minder dan 10 minuten stond ik terug op straat, documentatie was niet te verkrijgen op één armzalig foldertje na en fotograferen was verboden.
 
Wat dit laatste betreft, fotograferen op de begraafplaatsen van Barcelona kan slechts na het bekomen van een toelating. De vergunning dient aangevraagd te worden via de Serveis Funeraris de Barcelona, Sancho de Avila 2, 08018 Barcelona.

Tekst en foto's : Jacques Buermans