Nieuwsbrief Nr. 99 - mei 2017

Fadimahana


Dit is een oeroud ritueel dat op Madagaskar in stand wordt gehouden om de overledenen te eren
En op deze manier in contact te komen met hun overleden geliefden, volgens de malagasiers.
Kort samengevat komt het neer op het heropgraven van de overledenen, waarbij deze onder begeleiding van een orkest (mpihira ghasy) en het nodige voedsel en drank  stoetsgewijze, voorzien van nieuwe gewaden naar een nieuw en nu definitief graf worden begeleid. Dit gebeurd meestal ongeveer 2 jaar na het overlijden. Op het nieuwe graf worden aloalos of grafpalen geplaatst, waarbij de elementen van de paal verwijzen naar de overledene. De ganse cyclus neemt een drietal dagen in beslag en wordt door de ganse familie en bekenden uitbundig gevierd, met enorme kosten tot gevolg.
Dit is vooral in de hooglanden zoals Merina en Betsileo van toepassing, en heeft zowel voor als nadelen
De malagasiers geloven dat het vereren van de voorouders hen bescherming biedt
Een droom van een van de familieleden, kan inzicht geven in wat de overledene vraagt….bvb droomt de weduwe over een mantel, dan zal er een mantel voor de overleden echtgenoot gekocht worden en na de opgraving rond het lijk worden gelegd Na een uitgebreide  maaltijd met de voltallige familie wordt het oude graf geopend  en worden de doden stoetsgewijs en dansend rondgedragen.
Iedereen probeert de doden aan te raken, onvruchtbare vrouwen eten een stukje van de lijkwade.
Deze voorouderverering zorgt voor een zeer hechte familiale band , en ligt zelfs aan de basis van een minder grote trek naar de steden, omdat er voor de nabestaanden moet gezorgd worden. En Magash welke uitgesloten wordt van het dodenritueel van de familie is zeer zwaar gestigmatizeerd. Deze Fadimahana zorgt voor een culturele eigenheid over bijna gans Madagaskar
De Fadimahana kost echter veel geld , wat misschien beter kan gebruikt worden voor de echte ontwikkeling van het land.  Ook de staat heft belastingen op deze opgravingen. Verder worden er waanzinnige bedragen besteed aan de nieuwe graven,  ook al de gebruiksvoorwerpen van de overledene mogen niet meer worden gebruikt.  Het land van de voorvaderen mag ook niet meer verkocht worden…wat de economische ontwikkeling afremt.
Verder is dit ritueel omgeven door Fadys of taboes……welke van graf tot graf, van plaats tot plaats,  kunnen verschillen…dus buitenlander wees voorzichtig en informeer je eerst .
Het Famadihana is dus zowel een zegen als een vloek voor dit prachtige land. Voorlopig heb ik nog geen tekenen gezien dat dit gecommercializeerd wordt zoals bvb traditionele dansen in andere landen….maar dat het iets speciaal is , daar kan je van op aan.